این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | در حال حاضر، اکوسیستم ورقهای فولادی در ایران تحت سیطره مثلث «رکود تقاضای صنعتی»، «تنگناهای تأمین انرژی» و «اهرم تعدیلگر واردات» قرار گرفته است. ما با یک پدیده رفتاری عجیب در بازار مواجه هستیم؛ علیرغم افت ملموس حجم معاملات و فروکش کردن اشتیاق خرید در صنایع مصرفکننده، قیمت محصولات استراتژیکی همچون ورق گرم نهتنها سقوط نکرده، بلکه در سطوح حمایتی خود مستحکم باقی مانده است. این یعنی بازار از مدلهای سنتی عرضه و تقاضا فاصله گرفته و وارد یک فاز «پارادوکسیکال» شده است.
فولاد مبارکه؛ ستون فقرات ثبات در تالار شیشهای
نقطه اتکای اصلی که مانع از فروپاشی ساختار قیمتها شده، استراتژی عرضه منظم و مهندسیشده «فولاد مبارکه» در بورس کالا است. این غول فولادی با تزریق مستمر ۳۳۶ هزار تن انواع ورق در هفتههای اخیر، عملاً نقش ضربهگیر را ایفا کرده است. تداوم این عرضهها، از جمله عرضه برنامهریزی شده ورق گرم در چهارم خردادماه، در کنار پتانسیل محصولات وارداتی، سدی محکم در برابر التهابات قیمتی و هیجانات کاذب بازار ایجاد کرده است.
بحران انرژی؛ زخمی ۱۴ میلیارد دلاری بر پیکره صنعت
نمیتوان از بازار فولاد گفت و به ناترازی برق اشاره نکرد. این یک فاجعه آماری است: محدودیتهای انرژی طی چهار سال اخیر بیش از ۱۴ میلیارد دلار خسارت مستقیم به بدنه صنعت فولاد تحمیل کرده و این روند فرسایشی در سال جاری نیز با شدت ادامه دارد. نکته ظریف فنی اینجاست که در بازار ورق، اثر قطعی برق لزوماً از سمت تولید نیست، بلکه از کانال «سرکوب تقاضا» وارد میشود؛ چرا که غولهای پاییندستی مثل خودروسازان و تولیدکنندگان لوازم خانگی با اختلال در خطوط تولید و کاهش ساعات کاری، عملاً اشتهای کمتری برای خرید مواد اولیه نشان میدهند.
شکاف قیمتی؛ چالش رصدگری و شفافیت فیزیکی
یک تناقض ساختاری در اینجا خودنمایی میکند: در حالی که نرخهای پایه در بورس کالا بر مدار شفافیت حرکت میکنند، در بازار آزاد شاهد قیمتهایی بهمراتب بالاتر و بدون ضابطه هستیم. این گسل قیمتی عمیق نشاندهنده نبود یک مکانیسم کارآمد برای رهگیری مالی و فیزیکی کالا پس از خروج از بورس است؛ موضوعی که اصلاح آن به یکی از اولویتهای حیاتی برای سیاستگذاران بازار تبدیل شده است.
متغیر ارز؛ کاتالیزور نهایی معادلات
در این تحلیل، نرخ ارز به عنوان «متغیر تعیینکننده نهایی» عمل میکند. هرچند اکنون ثبات نسبی ریال به عنوان لنگر آرامش بازار عمل میکند، اما تاریخچه بازار نشان داده که کوچکترین جهش ارزی میتواند به سرعت به بهای تمامشده ورق سرایت کرده و تمام پیشبینیها را بیاثر کند. در واقع، آرامش فعلی به تاری بند است که گره آن در دست نوسانات ارزی است.
چشمانداز آینده و توصیه استراتژیک به ذینفعان آینده این بازار در گرو سه فاکتور کلیدی خواهد بود:
پایداری عرضه: تداوم نقشآفرینی فولاد مبارکه و واردکنندگان.
اثر فصلی انرژی: تشدید قطعی برق که میتواند تقاضا را بیش از پیش منقبض کند.
مانیتورینگ ارزی: نوسانات دلار که موتور محرک قیمتها خواهد بود.
با توجه به موجودی انبارها و جریان پایدار عرضه در بورس، به مصرفکنندگان عمده پیشنهاد میشود از رفتارهای هیجانی و خریدهای اضطراری پرهیز کرده و تمرکز اصلی رصدهای خود را بر تحولات بازار ارز معطوف کنند.
