این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | قیمت جهانی طلا در معاملات روز جمعه ۱۹ تیر ۱۴۰۵ تحت فشار قرار گرفت و در مسیر ثبت کاهش هفتگی حرکت کرد؛ وضعیتی که بیش از هر چیز از جهش دوباره بهای نفت و افزایش نگرانیها درباره تورم ناشی شد. در حالی که بسیاری از سرمایهگذاران در دورههای پرتنش ژئوپلیتیکی معمولاً به سمت طلا بهعنوان دارایی امن حرکت میکنند، این بار بازار شاهد ترکیبی متفاوت بود؛ رشد نفت، احتمال تشدید فشارهای تورمی و انتظار برای سیاست پولی سختگیرانهتر در آمریکا، اثر حمایتی تنشهای سیاسی بر طلا را تا حد زیادی خنثی کرد.
قیمت نقدی طلا تا ساعت ۱۸:۱۰ بهوقت گرینویچ با افت ۰.۴ درصدی به ۴ هزار و ۱۰۳ دلار و ۲۳ سنت در هر اونس رسید. این فلز گرانبها در مجموع معاملات هفتگی نیز ۱.۷ درصد کاهش را ثبت کرد. قراردادهای آتی طلای آمریکا برای تحویل در ماه اوت هم با حدود ۰.۷ درصد افت در سطح ۴ هزار و ۱۱۳ دلار و ۷۰ سنت به ازای هر اونس تسویه شد. این ارقام نشان میدهد که بازار طلا در آن مقطع بیش از آنکه از نااطمینانی سیاسی حمایت بگیرد، تحت تأثیر انتظارات پولی و نگرانی از افزایش نرخهای بهره قرار داشته است.
چرا طلا عقب نشست؟
در ظاهر، تشدید تنشها در خاورمیانه و نگرانی درباره عرضه انرژی میتوانست به نفع طلا باشد. اما در عمل، رشد قیمت نفت پیام دیگری نیز برای بازار دارد: احتمال افزایش دوباره تورم. وقتی هزینه انرژی بالا میرود، این فشار به مرور به سایر بخشهای اقتصاد نیز منتقل میشود و شاخصهای قیمتی را بالا میبرد. در چنین شرایطی، بانکهای مرکزی معمولاً تمایل کمتری به کاهش نرخ بهره دارند و حتی ممکن است مسیر انقباضیتری را در پیش بگیرند.
برای طلا، این موضوع اهمیت زیادی دارد. طلا داراییای بدون بازده بهرهای است و هرچه نرخهای بهره بالاتر رود، جذابیت داراییهای سودده مانند اوراق قرضه و سپردههای بانکی بیشتر میشود. بنابراین، حتی اگر ریسکهای ژئوپلیتیکی از یک سو تقاضا برای دارایی امن را تقویت کند، از سوی دیگر افزایش نرخ بهره میتواند همین تقاضا را تضعیف کند. در این گزارش، به نظر میرسد اثر دوم بر اثر اول غلبه کرده است.
بارت ملک، مدیر جهانی راهبرد کالا در مؤسسه تیدی سکیوریتیز، نیز تأکید کرده است که بازار بهویژه پس از بازگشت قیمت نفت در روزهای اخیر، نسبت به تشدید تورم حساس شده است. از نگاه او، این وضعیت میتواند بانکهای مرکزی، بهخصوص فدرال رزرو آمریکا، را محتاطتر کند. این احتیاط به معنای آن است که حتی اگر تورم هنوز بهطور کامل مهار نشده باشد، کاهش نرخ بهره نیز به تعویق خواهد افتاد. چنین فضایی معمولاً برای طلا خبر خوبی نیست.
انتظار از فدرال رزرو و دادههای پیشرو
یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر بازار طلا، انتظارات مربوط به سیاست پولی آمریکا است. بر اساس دادههای ابزار «فدواچ» گروه بورس کالای شیکاگو، معاملهگران در زمان انتشار گزارش احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را حدود ۶۹ درصد برآورد میکردند. این عدد نشان میدهد بازار تا چه اندازه به ادامه سیاستهای سختگیرانه یا لااقل تعویق در کاهش نرخ بهره باور پیدا کرده است.
صورتجلسه نشست ماه ژوئن فدرال رزرو نیز این برداشت را تقویت کرد. طبق این صورتجلسه، میان سیاستگذاران اختلافنظرهایی وجود داشته که بخشی از آن به نگرانی درباره تداوم تورم بالا بازمیگشته است. در واقع، اگرچه بخشی از بازار ممکن بود انتظار داشته باشد که با کاهش تدریجی فشارهای قیمتی، فدرال رزرو به سمت سیاستی نرمتر حرکت کند، اما دادههای تازه و بهویژه جهش قیمت نفت، این سناریو را با ابهام بیشتری روبهرو کرده است.
سرمایهگذاران اکنون نگاه خود را به انتشار آمار تورم آمریکا و همچنین اظهارات کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، در هفته آینده دوختهاند. این دو رویداد میتوانند نشانههای دقیقتری از مسیر آینده سیاست پولی ارائه دهند. اگر دادههای تورمی بالاتر از انتظار باشد، احتمال حفظ یا حتی تشدید سیاست انقباضی افزایش مییابد و در نتیجه فشار بیشتری بر طلا وارد میشود. در مقابل، اگر نشانههایی از کاهش شتاب تورم دیده شود، بخشی از فشار از روی فلز زرد برداشته خواهد شد.
واکنش بازارهای جهانی و تفاوت رفتار هند و چین
در کنار روند قیمت جهانی، وضعیت تقاضا در بازارهای کلیدی مصرف طلا نیز مورد توجه قرار گرفت. در هند، طلا در طول هفته با تخفیف قابلتوجهی نسبت به قیمتهای جهانی معامله شد. این موضوع میتواند نشانهای از کاهش تمایل خریداران در بازاری باشد که همواره یکی از مهمترین مصرفکنندگان طلا در جهان بهشمار میرود. کاهش تقاضا در هند، بهویژه در شرایطی که قیمتهای جهانی در سطوح بالایی قرار دارند، میتواند به تداوم فشار نزولی بر بازار کمک کند.
در مقابل، بازار چین ثبات بیشتری نشان داد. گزارشها حاکی از آن است که پس از اعلام بانک مرکزی چین درباره بزرگترین افزایش ماهانه ذخایر طلای خود طی بیش از دو سال و نیم گذشته، تقاضا در این کشور پایدار مانده است. هرچند رویترز در این گزارش رقم دقیق افزایش ذخایر را اعلام نکرده، اما نفس این اقدام نشان میدهد که چین همچنان به طلا بهعنوان ابزار تنوعبخشی به ذخایر ارزی و داراییهای امن نگاه میکند. این رفتار از منظر بازار جهانی اهمیت دارد، زیرا خریدهای رسمی بانکهای مرکزی میتواند تا حدی از فشار فروش در بازار آزاد بکاهد.
وضعیت سایر فلزات گرانبها
همزمان با افت طلا، بازار سایر فلزات گرانبها نیز روندی یکدست و صعودی نداشت. قیمت نقدی نقره با ۰.۷ درصد کاهش به ۵۹ دلار و ۵۶ سنت رسید. پلاتین اما ۰.۴ درصد افزایش یافت و در سطح یکهزار و ۶۱۶ دلار و ۷۲ سنت معامله شد. پالادیوم نیز با رشد ۲.۲ درصدی به یکهزار و ۲۷۴ دلار و ۵۰ سنت در هر اونس رسید. این اختلاف رفتار در میان فلزات مختلف نشان میدهد که هرکدام از آنها تحت تأثیر ترکیب متفاوتی از عوامل صنعتی، سرمایهگذاری و عرضهوتقاضای فیزیکی قرار دارند.
بازار فلزات گرانبها در آن روز بیشتر از هر چیز شاهد بازتنظیم انتظارات سرمایهگذاران بود. اگر تا پیش از این، تنشهای منطقهای و نقش سنتی طلا بهعنوان پناهگاه امن میتوانست قیمتها را بالا نگه دارد، حالا نگرانی از تورم و نرخهای بهره بهعنوان عامل غالب ظاهر شده است.
چشمانداز کوتاهمدت بازار طلا
به نظر میرسد مسیر کوتاهمدت طلا به سه متغیر اصلی وابسته باشد: روند قیمت نفت، دادههای تورمی آمریکا و موضع بعدی فدرال رزرو. اگر نفت همچنان در سطوح بالا باقی بماند، بازارها ممکن است تورم پایدارتر را پیشبینی کنند و این مسئله مانع رشد طلا شود. در مقابل، هرگونه کاهش تنش در بازار انرژی یا نشانههایی از نرمتر شدن تورم میتواند به تقویت مجدد طلا کمک کند.
در مقطع مورد اشاره، بازار نشان داد که حساسیت آن نسبت به نرخ بهره و سیاست پولی آمریکا از حساسیت آن نسبت به نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی بیشتر شده است. همین تغییر وزن عوامل بنیادی باعث شد طلا نتواند از فضای پرتنش منطقهای بهطور کامل بهره ببرد و در عوض، به سمت ثبت افت هفتگی حرکت کند.
این گزارش نشان میدهد که برای بازار طلا، صرفاً افزایش ریسکهای سیاسی کافی نیست؛ اگر این ریسکها همزمان موجب رشد قیمت انرژی و بالا رفتن احتمال سیاست پولی انقباضی شوند، اثر نهایی میتواند بر خلاف انتظار اولیه، منفی باشد. از این منظر، آینده طلا در کوتاهمدت بیش از هر زمان دیگری به توازن میان تورم، نرخ بهره و تحولات ژئوپلیتیکی وابسته است.
