این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | فعالان صنعت فولاد بر ضرورت تغییر مسیر این صنعت از تولید و صادرات شمش به سمت محصولات پیشرفته، تخصصی و دارای ارزش افزوده بالاتر تأکید دارند؛ مسیری که میتواند جایگاه فولاد ایران را در زنجیره جهانی ارتقا دهد و وابستگی به مدلهای سنتی تولیدمحور را کاهش دهد.
رئیس کمیسیون صنعت و معدن سازمان اینسکو با اشاره به تحولات بازار جهانی فولاد گفت: ادامه تمرکز بر تولید شمش و محصولات نیمهساخته، ظرفیتهای اقتصادی صنعت فولاد ایران را محدود میکند و برای دستیابی به اهداف توسعهای، تغییر رویکرد به سمت تولید دانشبنیان و محصولات با ارزش افزوده بالا ضروری است.
مینا جعفری با بیان اینکه راهبردهای تولید و صادرات فولاد کشور نیازمند بازنگری است، گفت: در شرایط جدید بازار جهانی، تکیه بر مدلهای سنتی تولید شمش میتواند باعث از دست رفتن فرصتهای سودآوری و صادرات منابع با ارزش افزوده پایین شود. او گفت: صنعت فولاد باید از تولید صرفاً کمیتمحور فاصله گرفته و به سمت فناوریمحوری، توسعه تحقیق و توسعه و تولید محصولات تخصصی حرکت کند.
او گفت: بررسی عملکرد مالی شرکتهای بزرگ فولادی نشان میدهد پایداری اقتصادی این بنگاهها در سالهای اخیر بیشتر تحت تأثیر مدیریت داراییها در شرایط تورمی بوده و نه الزاماً رشد بهرهوری. در چنین شرایطی، ادامه تمرکز بر صادرات شمش و محصولات نیمهساخته، بخش مهمی از ظرفیت ایجاد ارزش افزوده در زنجیره فولاد را بلااستفاده باقی میگذارد.
حرکت به سمت فولادهای تخصصی
یکی از مهمترین محورهای تحول در صنعت فولاد، تغییر سبد محصولات و افزایش سهم فولادهای خاص، آلیاژهای پیشرفته و محصولات مورد نیاز صنایع راهبردی است.
صنایع خودروسازی، هوافضا، تجهیزات صنعتی، انرژی و زیرساختهای پیشرفته به فولادهایی با ویژگیهای فنی خاص نیاز دارند؛ محصولاتی که ارزش اقتصادی آنها چندین برابر فولادهای پایه است.
جعفری با اشاره به این روند جهانی گفت: در شرایطی که تقاضا برای فولاد سبز و آلیاژهای فوقمقاوم در حال افزایش است، صنعت فولاد ایران باید از رویکرد تولید بر اساس تناژ فاصله گرفته و به سمت تولید مبتنی بر دانش و فناوری حرکت کند.
ضرورت سرمایهگذاری در فناوری و تحقیق و توسعه
به گفته فعالان این حوزه، یکی از الزامات عبور از مدل سنتی فولادسازی، تقویت بخش تحقیق و توسعه و توسعه فناوریهای متالورژیکی است.
سرمایهگذاری در دانش فنی، بهینهسازی فرآیندهای تولید، توسعه آلیاژهای جدید و افزایش توان طراحی محصولات ویژه میتواند صنعت فولاد را از یک تولیدکننده مواد اولیه به تأمینکننده راهبردی صنایع پاییندستی تبدیل کند.
این تغییر رویکرد همچنین میتواند به کاهش آسیبپذیری صنعت فولاد در برابر نوسانات بازار جهانی کمک کند؛ زیرا محصولات تخصصی معمولاً رقابت قیمتی کمتری دارند و حاشیه سود بالاتری ایجاد میکنند.
پایان دوره تولید صرفاً حجمی
صنعت فولاد ایران طی سالهای گذشته تمرکز زیادی بر افزایش ظرفیت تولید فولاد خام و شمش داشته است. این سیاست توانست حجم تولید کشور را افزایش دهد، اما در مقابل، چالشهایی مانند: محدودیت بازار صادراتی، فشار انرژی و کاهش ارزش افزوده صادراتی را نیز به همراه داشته است.
در بازار جهانی امروز، کشورهایی که تنها صادرکننده مواد نیمهخام هستند، سهم کمتری از ارزش زنجیره فولاد دریافت میکنند. در مقابل، تولیدکنندگان محصولات پیشرفته و تخصصی، علاوه بر درآمد بیشتر، جایگاه پایدارتری در بازارهای بینالمللی دارند.
تغییر مسیر فولاد ایران از شمش به محصولات نهاییتر و تخصصیتر، به یکی از ضرورتهای راهبردی این صنعت تبدیل شده است.
گذار از تولید شمش به سمت محصولات تخصصی و دانشبنیان، میتواند فصل جدیدی برای صنعت فولاد ایران رقم بزند. افزایش ارزش افزوده، توسعه فناوری، تقویت تحقیق و توسعه و تمرکز بر نیاز صنایع پیشرفته، مسیر حرکت فولاد کشور را از تولیدکننده مواد پایه به بازیگری مؤثر در زنجیره جهانی تغییر خواهد داد.
