تریبون معدن | در حالی که استان خراسان رضوی با تکیه بر ذخایر عظیم سنگ آهن خواف — به‌عنوان دهمین اندوخته بزرگ سنگ‌آهن جهان و تأمین‌کننده ۳۰ درصد آهن کشور — قطب بی‌بدیل معدنی ایران به شمار می‌رود، بررسی‌های کارشناسی از یک آسیب ساختاری پرده برداشته است: شکاف عمیق میان تئوری‌های دانشگاهی و نیازهای عملیاتی معدن، زنجیره ارزش ثروت‌های زیرزمینی را در بخش اکتشاف، استخراج و فرآوری با اختلال جدی مواجه کرده است.

علی باخرد، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، در نشست خبری تشریح برنامه‌های نخستین سمپوزیوم بین‌المللی معدن اعلام کرد که با وجود کسب رتبه نخست کشور در تعداد معادن و رتبه سوم در حجم ذخایر توسط این استان، ناتوانی در به‌کارگیری دانش فنی روز باعث شده حجم عظیمی از باطله‌های معدنی که خود می‌توانند منبع ثروت‌آفرینی‌های بی‌سابقه باشند، بی‌استفاده رها شوند. از نگاه تحلیل‌گران اقتصادی، بازیافت و استخراج عناصر باارزش از این پسماندها ارزشی به‌مراتب بالاتر از ذخایر کشف‌شده فعلی ایجاد خواهد کرد؛ مأموریتی پیچیده که گره‌گشایی از آن منحصراً در توان ظرفیت‌های دانشگاهی و رویکرد دانش‌بنیان قرار دارد.

از سوی دیگر، این حوزه حیاتی با موانع عملیاتی نظیر کمبود سوخت و دشواری در تأمین مواد ناریه و انفجاری دست‌وپنجه نرم می‌کند. اگرچه چالش مواد ناریه با اتکا به واردات تا حدودی مهار شده، اما نیاز حیاتی به بومی‌سازی فرمولاسیون موادی چون نیترات آمونیوم برای کاهش هزینه‌های استخراج همچنان پابرجاست. اتصال عملیاتی جامعه علمی با فعالان این بخش در قالب رویدادهای تخصصی و سرمایه‌گذاری مشترک، تنها شاهراه پیشگیری از هدررفت منابع و بهره‌وری از ظرفیت‌های ۶۷ میلیارد تنی ذخایر معدنی کشور به حساب می‌آید.