تریبون معدن | صنعت فولاد ایران به دنبال آن است که استانداردهای مورد نیاز خود را با اتکا به دانش و تجربه متخصصان داخلی تدوین و بومی‌سازی کند؛ رویکردی که می‌تواند روش‌های آزمون در زنجیره سنگ‌آهن و فولاد را یکپارچه‌تر، نتایج آزمایشگاهی را قابل اعتمادتر و حضور ایران در تدوین استانداردهای بین‌المللی را پررنگ‌تر کند.

حمیدرضا کشاورز، مدیر کنترل کیفی و آزمایشگاه‌های شرکت فولاد هرمزگان و رئیس جدید کمیته فنی سنگ‌آهن و آهن اسفنجی احیا مستقیم INSO/ISO/TC102، از برنامه این کمیته برای استفاده گسترده‌تر از ظرفیت متخصصان صنعت فولاد و معدن کشور در تدوین و بومی‌سازی استانداردهای مورد نیاز خبر داده است. به گفته او، هدف آن است که دانش فنی انباشته‌شده در شرکت‌ها و آزمایشگاه‌های ایرانی به بخشی از فرآیند رسمی استانداردسازی صنعت تبدیل شود.

این کمیته که فعالیت آن بر حوزه سنگ‌آهن و آهن احیا مستقیم متمرکز است، اکنون دبیرخانه خود را در شرکت فولاد هرمزگان مستقر کرده است. کمیته فنی یادشده از سال ۱۳۹۵ فعالیت خود را آغاز کرده و طی این سال‌ها تلاش داشته زمینه مشارکت متخصصان ایرانی در استانداردسازی فرآیندها و روش‌های مورد استفاده در زنجیره فولاد را گسترش دهد.

کشاورز معتقد است صنعت فولاد و معدن ایران از ظرفیت قابل توجه کارشناسانی برخوردار است که در حوزه‌هایی مانند: نمونه‌برداری، آزمون‌های شیمیایی و آزمون‌های فیزیکی تجربه عملی گسترده‌ای دارند. استفاده هدفمند از این دانش می‌تواند به تدوین روش‌هایی منجر شود که علاوه بر تطابق با شرایط واقعی صنعت کشور، قابلیت مقایسه با استانداردهای معتبر جهانی را نیز داشته باشند.

یکی از مهم‌ترین برنامه‌های دوره جدید کمیته، ایجاد هماهنگی میان دستورالعمل‌ها و روش‌های آزمون مورد استفاده در شرکت‌های معدنی و فولادی است. تفاوت روش‌های نمونه‌برداری یا انجام آزمایش‌ها می‌تواند مقایسه نتایج میان آزمایشگاه‌های مختلف را دشوار کند؛ از این رو حرکت به سمت روش‌های هماهنگ و قابل اعتماد می‌تواند کیفیت داده‌های مورد استفاده در تصمیم‌گیری‌های صنعتی را افزایش دهد.

رئیس کمیته فنی متناظر سنگ‌آهن و آهن اسفنجی گفت: در بخش‌هایی که استاندارد یا دستورالعمل مناسبی برای نیازهای واقعی صنعت وجود ندارد، تدوین استانداردهای بومی با مشارکت متخصصان کشور در دستور کار قرار خواهد گرفت. این رویکرد می‌تواند فاصله میان الزامات رسمی استاندارد و مسائل واقعی خطوط تولید، معادن و آزمایشگاه‌های صنعتی را کاهش دهد.

برنامه این کمیته تنها به بررسی استانداردهای موجود محدود نمی‌شود. شرکت‌های فولادی، معدنی، آزمایشگاه‌ها و کارشناسان نیز می‌توانند روش‌های آزمون، دستورالعمل‌ها، پروژه‌های فنی و تجربیات خود را که ظرفیت تبدیل شدن به استاندارد دارند، در اختیار کمیته قرار دهند. در صورت برخورداری این پیشنهادها از پشتوانه فنی مناسب، امکان طی فرآیند تبدیل آنها به استاندارد ملی و حتی مطرح شدن در سطوح بین‌المللی وجود خواهد داشت.

این سیاست از آن جهت اهمیت دارد که استانداردسازی در صنعت فولاد مستقیماً با کیفیت محصول، کنترل مواد اولیه و صحت نتایج آزمایشگاهی ارتباط دارد. از سنگ‌آهن و مواد اولیه گرفته تا آهن اسفنجی و محصولات نهایی فولادی، تصمیم‌گیری درباره کیفیت و قابلیت استفاده مواد به داده‌هایی وابسته است که آزمایشگاه‌ها تولید می‌کنند. هرچه روش تولید این داده‌ها یکپارچه‌تر باشد، امکان مقایسه و کنترل کیفیت نیز افزایش پیدا می‌کند.

در مجموع، حرکت به سمت بومی‌سازی استانداردهای صنعت فولاد می‌تواند فراتر از تدوین چند دستورالعمل فنی باشد. یکسان‌سازی روش‌های آزمون، استفاده از تجربه متخصصان داخلی و تبدیل دانش عملی شرکت‌ها به استانداردهای رسمی، می‌تواند کیفیت، قابلیت اعتماد و امکان مقایسه نتایج را در سراسر زنجیره فولاد افزایش دهد. اگر این ظرفیت به مشارکت مؤثرتر ایران در تدوین استانداردهای بین‌المللی نیز منجر شود، صنعت فولاد کشور علاوه بر کاهش وابستگی فنی، می‌تواند نقش فعال‌تری در تعیین قواعد تخصصی این صنعت در سطح جهانی ایفا کند.