این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | محدودیت‌های انرژی بار دیگر صنعت سیمان را تحت فشار قرار داده و میزان گاز تحویلی به این بخش به کمتر از ۲۰ درصد نیاز روزانه رسیده است؛ شرایطی که در صورت تداوم می‌تواند تا پایان سال به کاهش حدود ۵ میلیون تنی تولید کلینکر منجر شود. علی‌اکبر الوندیان، دبیرکل انجمن صنفی سیمان، اعلام کرده است که نیاز روزانه صنعت سیمان به گاز حدود ۲۸ میلیون مترمکعب است، اما در حال حاضر کمتر از ۵ میلیون مترمکعب گاز در اختیار این صنعت قرار می‌گیرد.
محدودیت‌های گازی در شرایطی تشدید شده که برخلاف سال‌های گذشته، امکان تکمیل ذخایر سوخت در ماه‌های گرم سال نیز فراهم نشده است. تداوم مصرف و محدودیت‌های انرژی باعث شده واحدهای سیمانی با ذخایر کمتری وارد نیمه دوم سال شوند. همزمان، هزینه تأمین سوخت نیز رشد قابل‌توجهی داشته و از خردادماه تاکنون حدود ۶۶ درصد افزایش یافته است؛ همچنین در مقایسه نقطه‌به‌نقطه با شهریور سال گذشته، هزینه سوخت بیش از سه برابر شده است.
در بخش برق نیز صنعت سیمان همچنان با محدودیت روبه‌رو است. میزان محدودیت برق که سال گذشته در دوره اوج مصرف حدود ۶۵۰ مگاوات بود، امسال به حدود ۴۰۰ مگاوات رسیده، اما در برخی مقاطع از جمله تیرماه، محدودیت‌ها به‌صورت شبانه‌روزی اعمال شده است. مجموعه این شرایط باعث شده هزینه تولید افزایش یابد و فشار بیشتری بر نقدینگی واحدهای تولیدی وارد شود.
صنعت سیمان در تلاش است با توسعه ظرفیت تولید برق، وابستگی خود به شبکه را کاهش دهد. در حال حاضر حدود ۱۱۶ مگاوات از ظرفیت برق شبکه در اختیار این صنعت قرار دارد، نزدیک به ۱۷۰ مگاوات ظرفیت جدید در حال نصب است و حدود ۹۰ مگاوات نیز از طریق نیروگاه‌های دیزلی و سوختی تأمین می‌شود. علاوه بر این، حدود ۵۶ مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی وارد مدار شده و نزدیک به ۱۷۰ مگاوات ظرفیت خورشیدی دیگر نیز در مرحله نصب قرار دارد. با این حال، افزایش هزینه خرید برق آزاد و سوخت، تأمین منابع مالی برای توسعه نیروگاه‌ها را به یکی از چالش‌های اصلی شرکت‌های سیمانی تبدیل کرده است.
استفاده از سوخت‌های جایگزین نیز به‌عنوان یکی از گزینه‌های پیش‌روی صنعت مطرح شده است. به گفته دبیرکل انجمن صنفی سیمان، استفاده از زغال‌سنگ از نظر فنی امکان‌پذیر است، اما نیازمند سرمایه‌گذاری در استخراج، حمل‌ونقل و تغییر تجهیزات خطوط تولید و مشعل‌هاست و تاکنون هیچ خط تولیدی در کشور به‌طور کامل به این مسیر وارد نشده است. استفاده از مازوت نیز در صورت رعایت استانداردهای زیست‌محیطی و پایش مستمر آلایندگی امکان‌پذیر خواهد بود.
محدودیت انرژی بر تجارت خارجی صنعت سیمان نیز اثر گذاشته است. طبق آمار ارائه‌شده، در سال جاری حدود یک میلیون تن از صادرات سیمان و کلینکر نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است. صادرات کلینکر با افت سنگین ۷۳ درصدی، از حدود ۳.۳ میلیون تن به کمتر از ۹۰۰ هزار تن رسیده، در حالی که صادرات سیمان با رشد ۱۹ درصدی از حدود ۲.۵ میلیون تن به ۳ میلیون تن افزایش یافته است.
آمار تولید پنج‌ماهه نخست سال نیز تصویری دوگانه از وضعیت صنعت ارائه می‌دهد. تولید کلینکر با کاهش ۱۱ درصدی از حدود ۳۰.۴ میلیون تن در سال ۱۴۰۴ به ۲۷.۱ میلیون تن در سال ۱۴۰۵ رسیده است. در مقابل، تولید کل سیمان با رشد حدود ۷ درصدی از ۲۵.۸ میلیون تن به ۲۷.۵ میلیون تن افزایش یافته است. تولید سیمان خاکستری ۷ درصد و سیمان سفید ۲ درصد رشد داشته است.
در بازار داخلی نیز تقاضا روندی افزایشی داشته است. مجموع سیمان تحویل‌شده به بازار داخل با رشد ۶ درصدی از حدود ۲۳.۵ میلیون تن به نزدیک ۲۴.۹ میلیون تن رسیده است. رشد تحویل سیمان خاکستری حدود ۵ درصد و سیمان سفید ۱۶ درصد گزارش شده است. با وجود این افزایش تقاضا، تداوم محدودیت گاز و برق می‌تواند توان تولید واحدهای سیمانی را در ماه‌های آینده کاهش دهد و فشار بیشتری بر عرضه وارد کند.
مجموع شرایط موجود نشان می‌دهد تأمین پایدار انرژی، توسعه نیروگاه‌های اختصاصی و ایجاد امکان سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های جدید، به یکی از مهم‌ترین الزامات حفظ ظرفیت تولید صنعت سیمان تبدیل شده است. در صورت ادامه محدودیت‌های فعلی، افت تولید کلینکر در ماه‌های آینده می‌تواند علاوه بر تأثیر بر صادرات، توازن عرضه و تقاضای بازار داخلی سیمان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
