تریبون معدن |‌ بهره‌برداری از فاز نخست نیروگاه خورشیدی «آفتاب شرق» با ظرفیت ۱۲۰ مگاوات، آغاز فصل تازه‌ای در خودتأمینی انرژی صنعت فولاد کشور است؛ پروژه‌ای که با سرمایه‌گذاری فولاد مبارکه و اجرای شرکت صنایع نیرو و انرژی پاک فولاد «صناپ»، علاوه بر کاهش وابستگی به شبکه برق، مسیر تولید فولاد سبز و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را هموار می‌کند.

هم‌زمان با نخستین سالگرد بهره‌برداری از فاز نخست نیروگاه خورشیدی «آفتاب شرق»، این پروژه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین طرح‌های انرژی تجدیدپذیر کشور، جایگاه ویژه‌ای در راهبرد خودتأمینی انرژی صنعت فولاد یافته است. فاز نخست این نیروگاه با ظرفیت ۱۲۰ مگاوات در ۱۹ تیر ۱۴۰۴ به بهره‌برداری رسید و بخشی از پروژه ۶۰۰ مگاواتی آفتاب شرق را تشکیل می‌دهد که در شرق اصفهان در حال توسعه است.

این نیروگاه با سرمایه‌گذاری فولاد مبارکه و توسط شرکت صنایع نیرو و انرژی پاک فولاد «صناپ» اجرا شده و پس از تکمیل، به بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی ایران تبدیل خواهد شد. پروژه در زمینی به وسعت ۱۲۰۰ هکتار احداث می‌شود و یک میلیون پنل خورشیدی ۶۶۰ واتی در آن نصب خواهد شد.

در طراحی این مجموعه از فناوری‌های نوین از جمله پنل‌های دوطرفه (Bifacial) و سامانه ردیاب خورشیدی (Tracker) استفاده شده است؛ فناوری‌هایی که با افزایش میزان جذب تابش خورشید، راندمان تولید برق را به‌طور قابل‌توجهی ارتقا می‌دهند و آفتاب شرق را به یکی از پیشرفته‌ترین پروژه‌های فتوولتائیک کشور تبدیل کرده‌اند.

علاوه بر تولید برق، اجرای این پروژه به توسعه توان فنی داخلی نیز کمک کرده است. حضور شرکت‌های ایرانی در طراحی، ساخت و اجرای نیروگاه، تجربه ارزشمندی در احداث پروژه‌های خورشیدی مقیاس‌ بزرگ ایجاد کرده و زمینه بومی‌سازی دانش فنی این حوزه را فراهم آورده است.

در مراحل مختلف اجرای پروژه حدود چهار هزار نفر مشغول به کار بوده‌اند و با آغاز بهره‌برداری نیز برای حدود ۷۰ نفر اشتغال مستقیم ایجاد شده است. همچنین ثبت رکوردهایی مانند نصب هزاران پنل خورشیدی و صدها سازه فلزی در یک روز، بیانگر سرعت و توان اجرایی این طرح ملی است.

کارشناسان معتقدند توسعه نیروگاه‌های اختصاصی، راهکاری مؤثر برای کاهش ریسک کمبود برق در صنایع انرژی‌بر به شمار می‌رود. در صنعت فولاد نیز دسترسی به برق پایدار، علاوه بر جلوگیری از توقف خطوط تولید، زمینه کاهش هزینه‌ها و افزایش رقابت‌پذیری در بازارهای جهانی، به‌ویژه در شرایط اجرای استانداردهای زیست‌محیطی و مقررات کربنی، را فراهم می‌کند.

پروژه آفتاب شرق را می‌توان نمونه‌ای از تغییر رویکرد صنعت فولاد به سمت تولید پایدار دانست؛ رویکردی که با تکیه بر انرژی‌های تجدیدپذیر، ضمن تقویت امنیت انرژی، مسیر دستیابی به فولاد سبز و توسعه صنعتی کم‌کربن را هموار می‌کند.