تریبون معدن | محدودیت‌های صادراتی چین بر ایتریم، یکی از عناصر حیاتی مورد استفاده در صنایع پیشرفته، فشار تازه‌ای بر زنجیره تأمین آمریکا و دیگر اقتصادهای صنعتی وارد کرده و این فلز را به یکی از نقاط حساس تنش تجاری میان پکن و واشنگتن تبدیل کرده است. ایتریم اگرچه نسبت به بسیاری از فلزات صنعتی بازار کوچک‌تری دارد، اما در تولید نمایشگرها، لیزرها، نیمه‌هادی‌ها و به‌ویژه پوشش‌های مقاوم به حرارت مورد استفاده در موتورهای جت و توربین‌ها نقش مهمی ایفا می‌کند. برآورد سازمان زمین‌شناسی آمریکا نشان می‌دهد تولید معدنی جهانی ایتریم در سال ۲۰۲۵، بر حسب معادل اکسید ایتریم، حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار تن بوده و چین بزرگ‌ترین تولیدکننده این ماده به شمار می‌رود. پکن از چهارم آوریل ۲۰۲۵ صادرات مجموعه‌ای از عناصر نادر خاکی متوسط و سنگین از جمله ایتریم، تربیوم، دیسپروزیم، گادولینیوم، ساماریوم، لوتتیوم و اسکاندیم را مشمول کنترل و دریافت مجوز کرد؛ محدودیت‌هایی که فلز ایتریم، اکسید آن، برخی آلیاژها و ترکیبات حاوی این عنصر را نیز در بر می‌گیرد. در پی این تصمیم، متوسط صادرات اکسید ایتریم چین به آمریکا که پیش از اعمال محدودیت‌ها حدود ۳۰ تن در ماه بود، به حدود هشت تن در ماه کاهش یافت. هرچند چین در مارس ۲۰۲۶ حدود ۶۰ تن اکسید ایتریم به آمریکا صادر کرد، این رقم در آوریل به ۱۰ تن کاهش یافت و در ژوئیه بار دیگر به ۲۹ تن رسید؛ نوسانی که نشان‌دهنده تداوم عدم اطمینان در تأمین این ماده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که کمبود ایتریم در برخی بخش‌های زنجیره تأمین آمریکا حتی موجب اختلال در تولید پوشش‌های مقاوم به حرارت شده است. ژاپن نیز از محدودیت عرضه ایتریم و برخی دیگر از مواد معدنی حیاتی مانند تربیوم، دیسپروزیم و گالیم تأثیر پذیرفته و شماری از شرکت‌های این کشور نسبت به پیامدهای محدودیت صادرات عناصر نادر خاکی چین هشدار داده‌اند. تمرکز بخش قابل توجهی از تولید و فرآوری ایتریم در چین و دشواری جایگزینی آن در برخی کاربردهای تخصصی، این عنصر کم‌حجم را به یک ماده راهبردی در صنایع هوافضا، انرژی و نیمه‌هادی تبدیل کرده است. در شرایطی که رقابت آمریکا، چین، ژاپن و اروپا برای تأمین مواد معدنی حیاتی شدت گرفته، ایتریم اکنون بیش از گذشته در مرکز سیاست‌های امنیت زنجیره تأمین و مذاکرات تجاری قرار گرفته است.