تریبون معدن | شرکت سنگ‌آهن گهرزمین با اجرای پروژه سنگ‌شکنی و انتقال مواد درون‌معدنی (IPCC)، حرکت به سمت جایگزینی تدریجی سیستم سنتی حمل با کامیون و شاول را آغاز کرده است؛ طرحی که با هدف کاهش هزینه‌های حمل، مصرف سوخت و وابستگی به ماشین‌آلات سنگین و همچنین پشتیبانی از برنامه تولید سالانه ۲۰ میلیون تن سنگ‌آهن در بزرگ‌ترین معدن سنگ‌آهن کشور دنبال می‌شود.

به گفته سیدمجتبی تقوی‌نژاد، نایب‌رئیس هیئت‌مدیره شرکت گهرزمین، این معدن با بیش از ۴۸۰ میلیون تن ذخیره باقی‌مانده، به‌تدریج در حال عمیق‌تر شدن است و افزایش عمق معدن، مسافت حمل سنگ و باطله توسط دامپتراک‌ها را افزایش می‌دهد. ادامه این روند علاوه بر افزایش زمان حمل، می‌تواند موجب کاهش بهره‌وری و افزایش هزینه‌های استخراج شود. مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهد در صورت ادامه کامل سیستم سنتی Truck & Shovel، در سال‌های میانی و پایانی عمر معدن ممکن است حدود ۳۰۰ دستگاه تراک ۱۳۶ تنی با سطح آمادگی ۸۰ درصد مورد نیاز باشد؛ ناوگانی که تأمین و بهره‌برداری از آن هزینه قابل‌توجهی در بخش‌های سوخت، لاستیک، قطعات یدکی، تعمیرات، نیروی انسانی و زیرساخت به همراه خواهد داشت.

در همین راستا، گهرزمین اجرای سیستم IPCC یا «سنگ‌شکنی و انتقال مواد درون معدن» را در دستور کار قرار داده است. در این روش، کامیون‌ها تنها بخشی از مسیر حمل را طی می‌کنند و مواد پس از انتقال به سنگ‌شکن، از طریق نوار نقاله به مقصد منتقل می‌شوند. کوتاه شدن مسیر حرکت تراک‌ها و استفاده از سیستم حمل پیوسته می‌تواند ضمن کاهش مصرف انرژی و استهلاک تجهیزات، ظرفیت و پایداری عملیات حمل را افزایش دهد.

پروژه IPCC گهرزمین در دو فاز طراحی شده است. فاز نخست که وارد مرحله اجرا شده، ظرفیت انتقال ۱۴ هزار تن باطله در ساعت را دارد و شامل دو دستگاه سنگ‌شکن با ظرفیت اسمی ۷ هزار تن در ساعت برای هر دستگاه، سه نوار نقاله اصلی و یک اسپریدر برای انباشت مواد در دپوی باطله است. در فاز دوم نیز انتقال سنگ‌شکن‌ها به داخل پیت پیش‌بینی شده تا سیستم به ساختار کامل‌تری از حمل درون‌معدنی تبدیل شود. اجرای این مرحله می‌تواند مسیر حرکت کامیون‌ها، تعداد رمپ‌ها و ترافیک داخل معدن را بیش از پیش کاهش دهد.

کاهش وابستگی به ناوگان گسترده کامیون‌های فوق‌سنگین از دیگر اهداف این طرح عنوان شده است. با توجه به محدودیت‌های تأمین ماشین‌آلات و قطعات تخصصی، نوسانات ارزی و هزینه‌های بالای نگهداری تجهیزات معدنی، توسعه سیستم حمل پیوسته می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌های عملیاتی، تاب‌آوری تولید را نیز افزایش دهد.

اجرای کامل این پروژه همچنین ظرفیت کاهش مصرف سوخت، استهلاک ماشین‌آلات، هزینه تعمیرات، آلایندگی و ریسک تأمین تجهیزات را دارد و می‌تواند قابلیت اطمینان و ایمنی عملیات معدنی را ارتقا دهد. پروژه IPCC گهرزمین در صورت تکمیل موفق فازهای پیش‌بینی‌شده، می‌تواند به یکی از نمونه‌های مهم گذار معادن بزرگ ایران از حمل سنتی مبتنی بر افزایش تعداد ماشین‌آلات به سیستم‌های پیوسته و بهره‌ور تبدیل شود.