تریبون معدن | رشد شتابان فناوری‌های نوین، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و گسترش زیرساخت‌های هوش مصنوعی، بازار جهانی مس را با چالشی کم‌سابقه روبه‌رو کرده است؛ به‌طوری که برآوردها نشان می‌دهد جهان در کمتر از دو دهه آینده به تولید حجمی از مس نیاز خواهد داشت که تقریباً معادل کل میزان استخراج این فلز در طول تاریخ بشر است. بر اساس برآوردهای منتشرشده، مجموع مس استخراج‌شده طی حدود ۱۰ هزار سال فعالیت معدنی بشر نزدیک به ۷۰۰ میلیون تن بوده است. با این حال، برای پاسخگویی به نیازهای آینده، جهان باید تنها در ۱۸ سال آینده تقریباً همین میزان مس را تولید کند؛ رقمی که هنوز رشد تقاضای ناشی از توسعه مراکز داده هوش مصنوعی، خودروهای برقی، انرژی‌های تجدیدپذیر و افزایش هزینه‌های نظامی را به‌طور کامل در نظر نگرفته است. کارشناسان معتقدند چالش بازار مس تنها به رشد سریع تقاضا محدود نمی‌شود، بلکه افزایش عرضه نیز با موانع جدی مواجه است. استخراج این فلز نسبت به گذشته دشوارتر و پرهزینه‌تر شده و صنعت معدن با چالش‌های ساختاری متعددی روبه‌رو است. از مهم‌ترین این چالش‌ها می‌توان به ۱۶ برابر شدن انرژی مورد نیاز برای تولید مس نسبت به سال ۱۹۰۰، افزایش مصرف آب، عمیق‌تر شدن معادن، کاهش عیار ذخایر معدنی و کوچک‌تر شدن ذخایر قابل استخراج اشاره کرد؛ عواملی که توسعه ظرفیت تولید را پیچیده‌تر و هزینه‌برتر کرده‌اند. برآوردها همچنین نشان می‌دهد برای حفظ تعادل میان عرضه و تقاضای جهانی، لازم است طی ۲۴ سال آینده به‌طور متوسط سالانه ۶ معدن بزرگ مس وارد مدار تولید شود؛ هدفی که با توجه به طولانی بودن فرآیند اکتشاف، دریافت مجوزها، تأمین مالی و توسعه معادن، دستیابی به آن با ابهام‌های جدی همراه است. تحلیلگران تأکید می‌کنند مس به یکی از راهبردی‌ترین فلزات اقتصاد آینده تبدیل شده و نقش کلیدی در توسعه شبکه‌های برق، خودروهای برقی، باتری‌ها، زیرساخت‌های انرژی پاک و مراکز پردازش هوش مصنوعی ایفا می‌کند. از این رو، در صورت ناتوانی عرضه در همگام شدن با رشد تقاضا، بازار جهانی مس در سال‌های آینده با کسری عرضه، افزایش قیمت‌ها و تشدید رقابت برای دسترسی به این فلز استراتژیک مواجه خواهد شد.