این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | امضای تفاهمنامه آتشبس میان ایران و آمریکا و بازگشایی نسبی مسیرهای دریایی در تنگه هرمز، هرچند بهعنوان سیگنالی مثبت جهت کاهش هزینههای حملونقل و تسهیل مسیر صادراتی ارزیابی میشود، اما واقعیتهای حاکم بر اقتصاد داخلی نشان میدهد که بازار فولاد ایران همچنان در برابر این تحرکات دیپلماتیک مقاومت میکند. در شرایط کنونی، عواملی نظیر نوسانات مداوم نرخ ارز، اختلالات عمیق در شبکه بانکی جهت انتقال وجوه و از همه مهمتر، رکود سنگین در بخش مسکن و صنایع پاییندستی، مانع از آن شدهاند که اثرات مثبت کاهش تنشهای منطقهای بهسرعت در بازار نمایان شود. برآیند این وضعیت، بروز یک فاصله زمانی و تاخیر ساختاری در انتقال ثمرات ثبات سیاسی به بدنه صنعت فولاد است؛ بهطوریکه آمار معاملات بورس کالا نیز گویای خروج خریداران از بازار و ترجیح آنها به نظارهگری است.
در حوزه تجارت بینالمللی نیز اگرچه فولادسازان بزرگ کشور بهتدریج و با احتیاط در حال بازگشت به بازار صادرات شمش هستند، اما بازگشایی تنگه هرمز به معنای حل آنی چالشهای لجستیکی نیست. ارزیابی کارشناسان حملونقل دریایی نشان میدهد ترافیک رسوبکرده و صف سهماهه کشتیهای معطل در کرانههای تنگه هرمز، فرآیند تخلیه بار ترافیکی و کاهش موثر نرخ کرایه حمل را چندین ماه به تأخیر خواهد انداخت. علاوه بر این گلوگاه لجستیکی، حضور رقبای قدرتمند چینی و هندی با قیمتهای بسیار رقابتی در بازارهای صادراتی آسیا و اروپا که همزمان با رکود فصلی این مناطق همراه شده، حاشیه سود صادراتی تولیدکنندگان ایرانی را بهشدت تحت فشار قرار داده و کار را برای بازیابی سهم بازار دشوارتر کرده است.
نمود عینی این بنبست معاملاتی را میتوان در جریان معاملات روز شنبه (ششم تیرماه) بورس کالای ایران مشاهده کرد؛ جایی که از میان بیش از ۲۵ هزار تن ورق گرم عرضهشده، تنها معادل ۲ درصد (حدود ۵۲۰ تن) مورد معامله قرار گرفت. این حجم ناچیز از دادوستد در کنار میانگین قیمت موزون ۷۹۶ هزار و ۴۰۹ ریالی نشان میدهد که حتی اصلاح قیمتها به سمت کفهای کوتاهمدت نیز نتوانسته جذابیت خرید ایجاد کند. ناترازیهای شدید انرژی در صنایع مصرفکننده، کاهش سطح تولید کارخانجات پاییندستی و تعمیق رکود در پروژههای عمرانی و ساختمانی، دست به دست هم دادهاند تا متقاضیان علیرغم ریزش قیمتها، انگیزه لازم برای ورود به معاملات را نداشته باشند.
در کنار ضعف بنیادی در جبهه تقاضا، موانع ساختاری نظام بانکی در انتقال نقدینگی نیز به عنوان یک ترمز جدی برای معاملات نقدی عمل میکند. جالب اینجاست که حتی رشد نرخ ارز در تعطیلات آخر هفته که بهطور سنتی محرکی برای افزایش قیمتهای پایه و رونق صادرات به شمار میرفت، این بار به دلیل تقارن با رویدادهای پیشبینینشده داخلی نظیر تعطیلات تشییع پیکر رهبر شهید و همچنین احتمال بازآفرینی تنشهای سیاسی در منطقه، عملاً بیاثر شد. در چنین شرایطی، فعالان زنجیره فولاد با اتخاذ رویکردی کاملاً محافظهکارانه، هرگونه تصمیمگیری میانمدت را منوط به شفافیت سیاستهای پولی و ارزی و بازگشت ثبات پایدار به مناسبات بینالمللی کردهاند؛ وضعیتی که پیشبینی میشود نوسانات قیمت فولاد را در هفتههای پیشرو، در همان محدوده کف قیمتی حفظ کند.
