تریبون معدن | بازار جهانی سنگ‌آهن با ادامه فشارهای نزولی، وارد یکی از ضعیف‌ترین مقاطع خود در یک سال گذشته شده است؛ به‌طوری‌که قیمت این ماده اولیه فولادی در ابتدای اکتبر با افت ۴.۶۵ درصدی به پایین‌ترین سطح خود طی ۱۲ ماه اخیر رسید.

بر اساس داده‌های Trading Economics، قیمت سنگ‌آهن به ۹۲ دلار و ۱۰ سنت در هر تن کاهش یافته است. این رقم نشان‌دهنده افت حدود ۵ درصدی قیمت تنها در یک هفته و کاهش نزدیک به ۱۴ درصدی از ابتدای سال تاکنون است؛ روندی که از تضعیف تقاضا در زنجیره فولاد و افزایش فشار بر بازار مواد اولیه حکایت دارد.

یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش قیمت، پایان بخش عمده تقاضای مربوط به تجدید موجودی انبارهای فولادسازان عنوان شده است. شانگهای متالز مارکت اعلام کرده است که موج اصلی خرید سنگ‌آهن برای تکمیل موجودی انبارها فروکش کرده، در حالی که شرایط سودآوری کارخانه‌های فولادی همچنان بهبود محسوسی نداشته است. در چنین شرایطی، بیشتر فولادسازان ترجیح داده‌اند سطح تولید خود را در محدوده فعلی حفظ کنند و از افزایش خرید مواد اولیه خودداری کنند.

ادامه ضعف بخش فولاد چین نیز یکی دیگر از عوامل فشار بر بازار سنگ‌آهن محسوب می‌شود. چین بزرگ‌ترین مصرف‌کننده سنگ‌آهن جهان است و هرگونه تغییر در میزان تولید فولاد این کشور تأثیر مستقیمی بر بازار جهانی این ماده معدنی دارد. انجمن آهن و فولاد چین نیز از شرکت‌های فولادی خواسته است سطح تولید خود را کنترل و محدود کنند. اگرچه این توصیه الزام قانونی ندارد، اما اجرای آن می‌تواند تقاضای سنگ‌آهن را بیش از پیش کاهش دهد.

برآورد شانگهای متالز مارکت نشان می‌دهد در کوتاه‌مدت عامل قدرتمندی برای حمایت از قیمت سنگ‌آهن وجود ندارد و احتمالاً بازار همچنان در سطوح ضعیف باقی خواهد ماند. تداوم مشکلات سودآوری فولادسازان، کاهش انگیزه برای افزایش تولید و محدود شدن خریدهای انباری، سه عامل اصلی هستند که می‌توانند مانع از بازگشت سریع قیمت‌ها شوند.

افت قیمت سنگ‌آهن تنها فولادسازان و معدنکاران را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد و می‌تواند پیامدهای اقتصادی گسترده‌تری برای کشورهای بزرگ صادرکننده داشته باشد. استرالیا به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگ‌آهن جهان، وابستگی قابل‌توجهی به درآمد حاصل از صادرات این ماده معدنی دارد. صادرات سالانه سنگ‌آهن بیش از ۱۳۷ میلیارد دلار درآمد برای این کشور ایجاد می‌کند و کاهش پایدار قیمت‌ها می‌تواند هم درآمد شرکت‌های معدنی و هم درآمدهای مالیاتی دولت استرالیا را تحت فشار قرار دهد.

در کنار فشارهای کوتاه‌مدت بازار، تحولات ساختاری صنعت فولاد نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است. مؤسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی پیش‌تر اعلام کرده بود که افزایش رقابت هزینه‌ای می‌تواند در بلندمدت شرکت‌های معدنی استرالیا را نیز تحت فشار قرار دهد؛ هرچند همین شرایط ممکن است فرصتی برای توسعه تولید آهن سبز و فناوری‌های کم‌کربن ایجاد کند.

این موضوع به‌ویژه با توجه به سیاست‌های چین برای کاهش انتشار کربن اهمیت پیدا می‌کند. چین در برنامه‌های توسعه‌ای خود بر افزایش استفاده از هیدروژن سبز و فناوری‌های کم‌کربن در زنجیره فولاد تأکید کرده است. در نتیجه، شرکت‌هایی که سریع‌تر بتوانند خود را به فناوری‌های تولید فولاد و آهن سبز نزدیک کنند، ممکن است در آینده موقعیت رقابتی بهتری در بازار جهانی به دست آورند.

مجموع شرایط موجود نشان می‌دهد بازار سنگ‌آهن در کوتاه‌مدت همچنان با فشار ناشی از ضعف تقاضای فولاد، کاهش خریدهای انباری و سیاست‌های کنترل تولید در چین روبه‌رو خواهد بود. در صورتی که سودآوری فولادسازان بهبود پیدا نکند یا محرک جدیدی برای رشد تولید فولاد ایجاد نشود، احتمال بازگشت سریع قیمت سنگ‌آهن به سطوح بالاتر محدود خواهد بود و بازار ممکن است برای مدتی در محدوده‌های فعلی باقی بماند.

منبع: معدن‌مدیا، به نقل از روابط عمومی شرکت توسعه معادن و فلزات.