این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | فولاد خوزستان با برنامهریزی برای ایجاد ۶۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی، توسعه طرحهای کاهش آلایندگی و افزایش بازچرخانی منابع، حرکت به سمت تولید کمکربن و فولاد سبز را سرعت داده است؛ مسیری که میتواند علاوه بر کاهش وابستگی به انرژیهای متعارف، جایگاه این شرکت را در بازارهای آینده فولاد تقویت کند. فولاد خوزستان اکنون با اجرای پروژههای بزرگ خورشیدی و محیطزیستی در تلاش است از یک فولادساز پرظرفیت، به تولیدکنندهای کمکربنتر و سازگارتر با الزامات آینده بازار جهانی تبدیل شود.
صنعت جهانی فولاد در سالهای اخیر وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن افزایش ظرفیت تولید، بدون توجه به هزینه انرژی و اثرات زیستمحیطی، دیگر بهتنهایی مزیت رقابتی محسوب نمیشود. برای فولاد خوزستان نیز بهعنوان یکی از شرکتهای بزرگ و صادراتمحور صنعت فولاد ایران، تأمین پایدار انرژی و کاهش آثار زیستمحیطی به دو محور مهم برنامههای توسعهای تبدیل شده است.
بخش مهمی از این برنامه به توسعه انرژیهای تجدیدپذیر اختصاص دارد. فولاد خوزستان ایجاد ۶۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی را در قالب سه پروژه ۲۰۰ مگاواتی دنبال میکند و پروژههای بهبهان و گتوند نیز بخشی از این برنامه توسعهای هستند.
افزایش سهم برق خورشیدی در سبد انرژی فولاد خوزستان، علاوه بر کمک به تأمین پایدارتر برق مورد نیاز تولید، میتواند شدت کربن محصولات این شرکت را کاهش دهد. این موضوع با توجه به افزایش حساسیت بازارهای جهانی نسبت به میزان انتشار کربن در زنجیره تولید فولاد، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
حرکت فولاد خوزستان به سمت تولید سبز تنها به توسعه نیروگاههای خورشیدی محدود نشده و مجموعهای از برنامههای بهینهسازی مصرف انرژی و کاهش انتشار گازهای گلخانهای نیز در کنار آن در حال پیگیری است. چنین رویکردی میتواند وابستگی تولید به منابع انرژی پرکربن را کاهش داده و زمینه را برای تولید فولاد با اثرات زیستمحیطی کمتر فراهم کند.
مدیریت آلایندگی نیز یکی دیگر از بخشهای مهم این برنامه است. ظرفیت سامانههای غبارگیری فولاد خوزستان که پیشتر حدود ۵ میلیون مترمکعب در ساعت بود، اکنون به بیش از ۱۱ میلیون مترمکعب در ساعت افزایش یافته است؛ ظرفیتی که برای کنترل بهتر ذرات و آلایندههای ناشی از فرآیندهای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.
اجرای سیستمهای کنترل انتشار غبار در محل انباشت مواد، بازچرخانی پساب صنعتی و مدیریت پسماند نیز در همین چارچوب دنبال شده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، بیش از ۸۶ درصد پسماندهای صنعتی فولاد خوزستان وارد چرخه بازچرخانی یا فروش میشوند که نشاندهنده افزایش تمرکز شرکت بر استفاده مجدد از منابع و کاهش حجم پسماند نهایی است.
بررسی عملکرد بلندمدت فولاد خوزستان نیز نشان میدهد طی یک دوره ۱۲ ساله، در حالی که میزان تولید شرکت ۴۴ درصد افزایش یافته، انتشار گردوغبار ۵۶ درصد کاهش پیدا کرده است. این آمار نشان میدهد افزایش تولید الزاماً به معنای رشد متناسب آلایندگی نبوده و بخشی از توسعه ظرفیت تولید با اجرای طرحهای کنترلی و محیطزیستی همراه شده است.
با این حال، رسیدن به مفهوم کامل «فولاد سبز» نیازمند مسیری طولانیتر است. توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و کاهش آلایندگی از مراحل این مسیر به شمار میروند، اما برای تثبیت تولید کمکربن، شاخصهایی مانند شدت مصرف انرژی، میزان انتشار دیاکسیدکربن به ازای هر تن فولاد، مصرف آب، سهم انرژیهای تجدیدپذیر و میزان بازیافت منابع نیز باید بهصورت مستمر اندازهگیری و مدیریت شوند.
در شرایطی که مقررات مربوط به انتشار کربن در بازارهای بینالمللی در حال جدیتر شدن است، کاهش شدت کربن تولید میتواند از یک موضوع صرفاً زیستمحیطی به عاملی اقتصادی و تجاری تبدیل شود. از این منظر، سرمایهگذاری فولاد خوزستان در حوزه انرژی خورشیدی و بهینهسازی مصرف منابع، علاوه بر کاهش فشار بر زیرساخت انرژی کشور، میتواند برای حفظ توان رقابتی این شرکت در بازارهای صادراتی نیز اهمیت داشته باشد.
برنامه احداث ۶۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی، افزایش ظرفیت سامانههای غبارگیری از حدود ۵ به بیش از ۱۱ میلیون مترمکعب در ساعت، بازچرخانی بیش از ۸۶ درصد پسماندهای صنعتی و کاهش ۵۶ درصدی انتشار گردوغبار در کنار رشد ۴۴ درصدی تولید، نشان میدهد فولاد خوزستان حرکت به سمت تولید کمکربن را وارد مرحله جدیتری کرده است. ادامه این مسیر و تبدیل پروژههای پراکنده به یک نقشه راه سنجشپذیر برای فولاد سبز، میتواند هم پایداری تولید و هم قدرت رقابتی این شرکت را در بازارهای آینده فولاد تقویت کند.
