این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | صنعت معدن ایران در شرایطی به استقبال بیستمین دوره نمایشگاه ایران کانماین میرود که همزمان با برخورداری از ظرفیتهای گسترده معدنی، با مجموعهای از چالشهای اجرایی، تأمین تجهیزات، مواد اولیه و افزایش هزینههای تولید مواجه است. در چنین فضایی، نمایشگاههای تخصصی دیگر صرفاً محلی برای عرضه ماشینآلات و معرفی شرکتها نیستند و میتوانند به محلی برای ارتباط مستقیم معدنکاران، تأمینکنندگان، تشکلهای تخصصی و سیاستگذاران تبدیل شوند. ایران کانماین ۲۰۲۶ نیز با همین رویکرد قرار است از ۶ تا ۹ آبان ۱۴۰۵ در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران برگزار شود.
حمیدرضا امیریان، عضو هیئتمدیره خانه معدن ایران، معتقد است مهمترین کارکرد این نمایشگاه ایجاد بستری برای گردهمآمدن فعالان معدن از نقاط مختلف کشور، تبادل اطلاعات و شکلگیری همکاریهای جدید است. از نگاه او، کانماین باید بتواند علاوه بر نمایش ظرفیتهای موجود، فعالان بخش معدن را به یکدیگر نزدیک کند و زمینهای برای انتقال تجربه و شناسایی فرصتهای تازه فراهم آورد.
ویترین ظرفیتهای صنعت معدن
نمایشگاه ایران کانماین طی سالهای گذشته به یکی از رویدادهای تخصصی شناختهشده در حوزه معدن، صنایع معدنی، ماشینآلات معدنی، تجهیزات راهسازی و خدمات وابسته تبدیل شده است. در این رویداد مجموعهای از شرکتهای معدنی، تولیدکنندگان ماشینآلات، تأمینکنندگان تجهیزات، شرکتهای فنی و مهندسی و فعالان فرآوری مواد معدنی در کنار یکدیگر حضور پیدا میکنند.
امیریان نمایشگاه را یکی از ابزارهای مهم معرفی ظرفیتهای یک صنعت میداند و تأکید دارد که معرفی توانمندیها و تبلیغات تخصصی بخش جداییناپذیر فعالیت اقتصادی امروز است. بر همین اساس، کانماین میتواند بهعنوان ویترینی از توان فنی، صنعتی و معدنی کشور عمل کند و امکان شناخت مستقیم فناوریها، تجهیزات و خدمات جدید را برای معدنکاران فراهم سازد.
بیستمین دوره ایران کانماین با محورهایی از جمله ماشینآلات معدنی و ساختمانی، فرآوری مواد معدنی، تجهیزات ایمنی، خدمات فنی و مهندسی و صنایع وابسته برگزار خواهد شد. زمان رسمی برگزاری این رویداد از ۲۸ تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۶ تا ۹ آبان ۱۴۰۵، اعلام شده است.
شبکهسازی؛ فراتر از حضور نمایشگاهی
یکی از مهمترین موضوعاتی که در ارزیابی نمایشگاههای تخصصی مطرح میشود، میزان خروجی واقعی آنها برای کسبوکارهاست. صرف حضور شرکتها در غرفههای نمایشگاهی لزوماً به توسعه صنعت منجر نمیشود؛ آنچه ارزش چنین رویدادهایی را افزایش میدهد ایجاد ارتباط میان بخشهایی از زنجیره است که در شرایط عادی فرصت تعامل مستقیم محدودی دارند.
فعالان معادن کوچک و متوسط میتوانند در چنین فضایی به تأمینکنندگان ماشینآلات و تجهیزات دسترسی مستقیم پیدا کنند و شرکتهای سازنده نیز نیاز واقعی معدنکاران را بهتر شناسایی کنند. از سوی دیگر، حضور شرکتهای بزرگ معدنی، تشکلها و نهادهای تصمیمگیر میتواند زمینه مذاکره درباره پروژههای مشترک، تأمین تجهیزات و سرمایهگذاری را فراهم کند.
امیریان نیز مهمترین ارزش کانماین را ایجاد یک نقطه مشترک برای دیدار فعالان بخش معدن میداند. به گفته او، آشنایی فعالان با فعالیتها و ظرفیتهای یکدیگر میتواند زمینه ایجاد همکاریهای جدید را فراهم کند و هر مجموعه از این ارتباطات برای توسعه کسبوکار خود بهره ببرد.
معدن ایران در میانه چالشهای عملیاتی
اهمیت برگزاری ایران کانماین ۲۰۲۶ زمانی بیشتر مشخص میشود که شرایط کنونی معادن کشور مورد توجه قرار گیرد. معدنکاران علاوه بر مشکلات سنتی مانند فرسودگی ماشینآلات، تأمین سرمایه و هزینه بالای تجهیزات، در ماههای اخیر با مسئله جدی تأمین مواد ناریه نیز مواجه شدهاند.
مواد ناریه یا مواد منفجره صنعتی یکی از عناصر حیاتی در بسیاری از معادن روباز و زیرزمینی است. بخش مهمی از استخراج ماده معدنی پس از حفاری، با عملیات انفجار و خردایش اولیه انجام میشود. هرگونه اختلال در تأمین مواد ناریه عملاً میتواند زنجیره استخراج را از نخستین مراحل متوقف یا محدود کند.
بر اساس اظهارات رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران، نیاز سالانه معادن کشور به مواد ناریه حدود ۲۴۰ هزار تن برآورد میشود، در حالی که برای سال جاری کمتر از ۳۰ درصد این نیاز تأمین شده است. همزمان افزایش شدید قیمت این مواد نیز فشار مضاعفی بر معدنکاران وارد کرده است.
افت تولید در نتیجه کمبود مواد ناریه
امیریان نیز در گفتوگوی خود با معدنمدیا کمبود مواد ناریه را یکی از مهمترین مشکلات فعلی معادن دانسته و عنوان کرده است که در برخی واحدهایی که با شرایط آنها آشنایی دارد، تولید تا حدود ۳۰ درصد کاهش یافته است. او هشدار داده تداوم این وضعیت حتی میتواند برخی معادن را به سمت تعطیلی سوق دهد.
اثر کمبود مواد ناریه تنها به کاهش مستقیم عملیات انفجار محدود نمیشود. زمانی که خردایش اولیه سنگ در معدن به شکل مناسب انجام نشود، ابعاد سنگ استخراجشده افزایش مییابد و تجهیزات بارگیری، حمل و خردایش ثانویه باید فشار بیشتری را تحمل کنند. این شرایط به افزایش استهلاک ماشینآلات، مصرف انرژی بیشتر و افزایش هزینه تعمیر و نگهداری منجر میشود.
گزارشهای اخیر نیز نشان میدهد بحران تأمین مواد ناریه همچنان ادامه دارد و کاهش تولید در بخشی از معادن کشور مشاهده شده است. فعالان این بخش هشدار دادهاند که در صورت تداوم وضعیت موجود، اختلال میتواند از مرحله استخراج به واحدهای فرآوری و صنایع پاییندستی نیز منتقل شود.
کانماین؛ محلی برای طرح مشکلات معدنکاران
در چنین شرایطی، یکی از کارکردهای مهم نمایشگاه میتواند ایجاد گفتوگوی مستقیم میان بخش خصوصی و نهادهای تصمیمگیر باشد. نمایشگاههای تخصصی زمانی اثربخشتر خواهند بود که در کنار معرفی محصولات و تجهیزات، نشستهای تخصصی و جلسات مسئلهمحور نیز برگزار شود.
موضوعاتی مانند تأمین مواد ناریه، نوسازی ناوگان ماشینآلات معدنی، تأمین قطعات، دسترسی به ارز، قیمت انرژی، حقوق دولتی معادن، سرمایهگذاری در اکتشاف و توسعه زیرساختها از جمله مسائل مهمی هستند که امکان طرح آنها در چنین رویدادی وجود دارد.
امیریان نیز بر همین نقش تأکید کرده و گفته است کانماین میتواند فرصتی برای مطرح شدن مشکلات فعالان معدن، گفتوگو با مسئولان و بررسی راهکارهای اجرایی باشد. به اعتقاد او، ارزش نمایشگاه تنها در معرفی توانمندیها خلاصه نمیشود و مشکلات فعالان این حوزه نیز باید در چنین فضایی شنیده شود.
نقش خانه معدن در پیوند بخش خصوصی و سیاستگذار
خانه معدن ایران بهعنوان یکی از تشکلهای اصلی بخش خصوصی معدن، در برگزاری و سیاستگذاری ایران کانماین نقش دارد. بیستمین دوره این نمایشگاه توسط خانه معدن ایران و با مجریگری شرکت بانیان امید برگزار میشود.
حضور تشکلهای تخصصی در کنار فعالان اقتصادی میتواند فاصله میان مسائل عملیاتی معادن و فرآیند سیاستگذاری را کاهش دهد. تشکلهایی مانند خانه معدن معمولاً مجموعهای از مشکلات فعالان بخش خصوصی را دریافت و در قالب پیشنهادهای اصلاحی به دولت یا نهادهای مرتبط منتقل میکنند.
امیریان معتقد است خانه معدن طی سالهای گذشته جایگاه خود را در بخش معدن تثبیت کرده و حضور و دیدگاه این تشکل میتواند در مسیر برگزاری مؤثرتر رویدادهایی مانند کانماین نقش داشته باشد.
فناوری و نوسازی؛ بخش مهم آینده معدنکاری
یکی دیگر از ظرفیتهای مهم نمایشگاههای معدنی، معرفی فناوریهای جدید است. افزایش هزینه استخراج و محدودیت دسترسی به برخی ماشینآلات باعث شده بهرهوری تجهیزات بیش از گذشته اهمیت پیدا کند. در این شرایط، هوشمندسازی عملیات معدن، سیستمهای کنترل ناوگان، پایش آنلاین تجهیزات، ماشینآلات کممصرفتر و فناوریهای جدید فرآوری میتوانند بخشی از هزینههای عملیاتی را کاهش دهند.
نمایشگاه کانماین به دلیل حضور همزمان شرکتهای معدنی و سازندگان تجهیزات میتواند بستری مناسب برای انتقال چنین فناوریهایی باشد. معدنکاران میتوانند عملکرد تجهیزات را مقایسه کنند و شرکتهای سازنده نیز بازخورد مستقیم از مصرفکنندگان دریافت کنند.
این ارتباط در شرایطی که بسیاری از معادن کشور با تجهیزات قدیمی فعالیت میکنند، اهمیت بیشتری پیدا میکند. نوسازی ماشینآلات علاوه بر افزایش تولید، میتواند به کاهش مصرف سوخت، افزایش ایمنی و کاهش توقفهای ناشی از تعمیرات منجر شود.
فرصت همافزایی در شرایط دشوار
صنعت معدن ایران از یک سو با مشکلاتی مانند تأمین مواد ناریه، استهلاک تجهیزات و افزایش هزینههای تولید مواجه است و از سوی دیگر ظرفیت قابل توجهی در ذخایر معدنی، نیروی انسانی متخصص و صنایع فرآوری در اختیار دارد. همین تضاد میان ظرفیت بالا و محدودیتهای اجرایی باعث میشود نقش رویدادهای تخصصی از یک نمایش تجاری ساده فراتر رود.
ایران کانماین ۲۰۲۶ در صورتی میتواند موفق ارزیابی شود که خروجی آن فقط تعداد غرفهها یا بازدیدکنندگان نباشد، بلکه ارتباطهای شکلگرفته در نمایشگاه به قراردادهای تجاری، انتقال فناوری، همکاری میان شرکتها و حل بخشی از مشکلات معدنکاران منجر شود.
امیریان نیز در پایان گفتوگوی خود معدنکاران را افرادی سختکوش توصیف کرده و ابراز امیدواری کرده است که با اصلاح شرایط و رفع مشکلات موجود، بخش معدن بتواند بار دیگر نقش واقعی خود را در اقتصاد کشور ایفا کند. از این منظر، ایران کانماین ۲۰۲۶ میتواند هم ویترینی برای نمایش توانمندیهای صنعت معدن باشد و هم فضایی برای بیان مشکلاتی که تداوم آنها مستقیماً آینده تولید معدنی کشور را تحت تأثیر قرار میدهد.
