این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | آسیب واردشده به فولاد مبارکه پس از حمله اخیر، موضوعی فراتر از یک واحد صنعتی است. این رخداد به آزمونی برای هماهنگی دولت، مجلس و سایر نهادهای حاکمیتی در حفاظت از یک دارایی راهبردی ملی و حفظ پایداری تولید در اقتصاد ایران تبدیل شده است؛ آزمونی که سرعت و کیفیت بازسازی آن میتواند پیام مهمی برای کل زنجیره صنعت کشور داشته باشد.
ستون صنعت کشور
فولاد مبارکه یکی از مهمترین پایههای تولید صنعتی در ایران بهشمار میرود؛ مجموعهای که نقش تعیینکنندهای در تأمین فولاد مورد نیاز کشور و پشتیبانی از دهها صنعت پاییندستی دارد.
صنایع خودروسازی، لوله و پروفیل، ساختمان، تجهیزات صنعتی و بسیاری از حوزههای تولیدی بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به تولید این مجتمع وابستهاند.
از همین رو هرگونه اختلال در فعالیت این مجموعه تنها یک مسئله بنگاهی نیست و میتواند بهسرعت در زنجیره تولید، بازار داخلی و حتی صادرات کشور اثر بگذارد.
فولاد مبارکه در سالهای گذشته بارها در مقاطع حساس توانسته نقش تثبیتکننده در بازار ایفا کند و به همین دلیل در ادبیات اقتصادی کشور از آن بهعنوان یکی از داراییهای راهبردی صنعت ایران یاد میشود.
ضرورت بازسازی سریع
حمله اخیر به این مجتمع بخشی از زیرساختها و ظرفیت عملیاتی آن را تحت تأثیر قرار داد.
در چنین شرایطی سرعت در بازسازی اهمیت ویژهای پیدا میکند، زیرا تأخیر در احیای خطوط تولید میتواند به صنایع وابسته و بازارهای داخلی و صادراتی سرایت کند.
تجربه مدیریت بحران در صنایع بزرگ نشان میدهد هرچه تصمیمگیریها سریعتر و هماهنگتر انجام شود، هزینه نهایی خسارت کاهش مییابد. به همین دلیل بازسازی فولاد مبارکه نیازمند رویکردی فرابخشی است؛ رویکردی که در آن دولت، مجلس، نهادهای پشتیبان و مدیران صنعتی در یک مسیر مشترک حرکت کنند.
حمایت دولت از فولاد
در روزهای پس از این حادثه، حضور مکرر مسئولان در فولاد مبارکه توجه زیادی را به خود جلب کرد. وزیر صنعت، معدن و تجارت، وزیر اقتصاد، معاون علمی رئیسجمهوری و شماری از نمایندگان مجلس و مدیران حوزههای علمی و صنعتی از این مجتمع بازدید کردند.
این حضورها نشاندهنده اهمیت موضوع در سطح سیاستگذاری کشور است و پیام روشنی درباره ضرورت بازگشت سریع تولید به همراه دارد.
در عین حال برخی مسئولان تأکید کردهاند: که بازسازی این مجموعه تنها به معنای بازگرداندن شرایط گذشته نیست و میتواند فرصتی برای نوسازی فناوریها و افزایش بهرهوری در این مجتمع صنعتی باشد.
نقش دولت در تسهیل روند
در روند بازسازی، دولت نقشی تعیینکننده دارد. کاهش موانع اداری، تسریع در صدور مجوزها، تأمین منابع مالی و ارزی و تسهیل واردات تجهیزات مورد نیاز از جمله اقداماتی است که میتواند سرعت احیای خطوط تولید را افزایش دهد.
در کنار این اقدامات، برنامه بازسازی باید نگاه بلندمدت نیز داشته باشد.
بازگرداندن سریع تولید اگر بدون توجه به ایمنی و پایداری انجام شود، میتواند در آینده هزینههای بیشتری ایجاد کند. به همین دلیل طراحی برنامهای که همزمان سرعت، کیفیت و تابآوری زیرساختها را تقویت کند اهمیت بالایی دارد.
نقش نظارتی مجلس
مجلس نیز در این روند میتواند با استفاده از ابزارهای نظارتی خود به تسریع و شفافیت روند بازسازی کمک کند. پیگیری تأمین منابع، نظارت بر اجرای تعهدات دستگاههای اجرایی و جلوگیری از طولانی شدن فرایند بازسازی از جمله اقداماتی است که در حوزه اختیارات قوه مقننه قرار دارد.
در چنین پروندهای نگاه ملی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا فولاد مبارکه تنها یک بنگاه اقتصادی نیست و بخش مهمی از سرمایه صنعتی کشور محسوب میشود.
امنیت صنعتی؛ بخشی از امنیت ملی
حادثه اخیر بار دیگر اهمیت امنیت زیرساختهای صنعتی را یادآور شد. در اقتصادهای مدرن، حمله به زیرساختهای تولیدی میتواند پیامدهایی فراتر از خسارت فیزیکی داشته باشد و به اختلال در بازار، کاهش اعتماد اقتصادی و فشار بر زنجیره تأمین منجر شود.
تقویت پدافند صنعتی، بازنگری در شیوههای حفاظت فیزیکی و سایبری و ایجاد سازوکارهای واکنش سریع در شرایط بحران از جمله اقداماتی است که میتواند تابآوری صنایع راهبردی کشور را افزایش دهد.
پروژهای فراتر از یک کارخانه
بازسازی فولاد مبارکه اکنون به پروژهای فراتر از یک عملیات صنعتی تبدیل شده است؛ پروژهای که همزمان چند هدف را دنبال میکند: حفظ ظرفیت تولید، جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین، تقویت اعتماد فعالان اقتصادی و نمایش توان هماهنگی در حکمرانی اقتصادی.
چگونگی مدیریت این فرایند میتواند الگویی برای مواجهه با بحران در سایر صنایع راهبردی کشور نیز باشد؛ الگویی که نشان دهد در شرایط فشار و تهدید، سرمایههای صنعتی کشور با هماهنگی نهادهای مختلف به مسیر تولید بازمیگردند.
