تریبون معدن | به گزارش دنیای معدن، روند جهانی کربن‌زدایی در صنایع فولاد و متالورژی با سرعت بیشتری در حال پیشروی است و کشورهای صنعتی با اجرای برنامه‌های حمایتی، وضع مقررات سخت‌گیرانه و توسعه فناوری‌های نوین، مسیر تازه‌ای را برای تولید فولاد کم‌آلاینده ترسیم کرده‌اند.

اتحادیه اروپا با اجرای «برنامه صنعتی معامله سبز»و تصویب «مکانیسم تعدیل مرزی کربن» موسوم به CBAM، فشار بر صنایع پرمصرف و سنتی را افزایش داده است. بر اساس این رویکرد، سهمیه‌های رایگان انتشار آلایندگی که تاکنون در اختیار برخی تولیدکنندگان فولاد قرار داشت، قرار است تا سال ۲۰۳۵ به‌تدریج حذف شود؛ اقدامی که می‌تواند هزینه تولید فولاد پرکربن را افزایش داده و شرکت‌ها را به سمت فناوری‌های پاک‌تر سوق دهد.

در همین راستا، پروژه‌های بزرگی مانند SALCOS و tkH2Steel با پشتیبانی بانک هیدروژن اروپا و همزمان با توسعه زیرساخت‌هایی نظیر خطوط انتقال هیدروژن، در حال تبدیل شدن به الگوهای جدید تولید فولاد در جهان هستند. این پروژه‌ها بر پایه کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و استفاده از هیدروژن در فرآیندهای متالورژیکی طراحی شده‌اند.

آمریکا با بودجه‌های کلان به میدان آمد

در سوی دیگر، ایالات متحده آمریکا نیز با بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانون کاهش تورم یا IRA، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای را برای کاهش انتشار کربن در بخش صنعت آغاز کرده است. بر اساس این برنامه، بودجه‌ای معادل ۵.۸ میلیارد دلار برای کربن‌زدایی صنعتی اختصاص یافته که بخش مهمی از آن به توسعه فناوری‌های جذب، استفاده و ذخیره‌سازی کربن یا CCUS و همچنین تولید فولاد بر پایه هیدروژن مربوط می‌شود.
این حمایت مالی، فرصت تازه‌ای را برای بازسازی و نوسازی زیرساخت‌های متالورژی آمریکا فراهم کرده و می‌تواند جایگاه این کشور را در رقابت جهانی تولید فولاد کم‌کربن تقویت کند.

سوئد در مسیر عرضه فولاد با آلایندگی نزدیک به صفر

سوئد نیز به یکی از پیشگامان اصلی این تحول تبدیل شده است. شرکت SSAB به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان مطرح فولاد، نخستین شرکتی است که فولاد تولیدشده از قراضه را با رعایت استانداردهای سخت‌گیرانه مربوط به آلایندگی نزدیک به صفر روانه بازار کرده است.

همچنین پروژه‌های پیشرویی مانند HYBRIT و H2 Green Steel که از فناوری احیای مستقیم آهن بر پایه هیدروژن یا H2-DRI استفاده می‌کنند، با امضای قراردادهای پیش‌فروش، آمادگی خود را برای ورود جدی به مرحله بهره‌برداری تجاری در میانه‌های دهه جاری اعلام کرده‌اند. این پروژه‌ها می‌توانند نقش مهمی در تغییر الگوی تولید فولاد در اروپا و جهان ایفا کنند.

خاورمیانه و استرالیا وارد رقابت فولاد سبز شدند

بر اساس گزارش‌ها، موج سرمایه‌گذاری و اعلام پروژه‌های فولاد کم‌آلاینده تنها به اروپا و آمریکا محدود نمانده و کشورهایی در کانادا، استرالیا، چین و خاورمیانه نیز به‌سرعت در حال ورود به این عرصه هستند.
دسترسی به منابع گسترده انرژی‌های تجدیدپذیر و امکان تولید برق ارزان‌قیمت از منابع پاک، موجب شده است برخی مناطق از جمله خاورمیانه و استرالیا به رقبای جدی اروپا در تولید آهن اسفنجی سبز تبدیل شوند.
کارشناسان معتقدند با افزایش فشارهای زیست‌محیطی، تشدید مقررات کربنی و تغییر انتظارات بازارهای جهانی، آینده صنعت فولاد بیش از گذشته به سمت فناوری‌های کم‌آلاینده، استفاده از هیدروژن و توسعه زنجیره تولید سبز حرکت خواهد کرد.