این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | کمبود و گرانی مواد ناریه، بهویژه آنفو، به یکی از چالشهای جدی زنجیره تولید مواد معدنی کشور تبدیل شده است؛ بحرانی که در نخستین نشست کمیته تخصصی معدن ستاد تسهیل بررسی شد و به گفته فعالان معدنی، ادامه آن میتواند فعالیت معادن کوچک و متوسط را متوقف و اشتغال هزاران نفر را تهدید کند.
نخستین جلسه کمیته تخصصی معدن ستاد تسهیل و رفع موانع تولید، با محوریت بررسی وضعیت تأمین مواد ناریه مورد نیاز معادن برگزار شد؛ موضوعی که طی ماههای اخیر به یکی از گلوگاههای اصلی تولید در بخش معدن تبدیل شده است.
در این نشست، خانه معدن ایران با ارائه گزارشی جامع نسبت به تشدید بحران تأمین مواد منفجره مورد استفاده در عملیات استخراج هشدار داد و خواستار اقدام فوری دولت برای جلوگیری از اختلال گسترده در زنجیره تولید مواد معدنی شد.
بر اساس این گزارش، از زمان بروز بحران تاکنون، توزیع مواد ناریه آماده مصرف، بهویژه «آنفو»، بهصورت محدود و قطرهچکانی انجام شده و بخش قابل توجهی از معادن کشور در تأمین مواد مورد نیاز عملیات استخراج با مشکلات جدی روبهرو شدهاند.
خطیبی، عضو هیئتمدیره خانه معدن ایران، در اینباره گفت: تنها برخی معادن بزرگ، به دلیل برخورداری از ذخایر قبلی، توانستهاند فعالیت خود را ادامه دهند؛ اما معادن کوچک و متوسط که امکان ذخیرهسازی مواد ناریه را نداشتهاند، در آستانه توقف کامل فعالیت قرار گرفتهاند.
او گفت: تداوم این وضعیت، علاوه بر کاهش تولید مواد معدنی، میتواند اشتغال مستقیم و غیرمستقیم هزاران نفر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در گزارش ارائهشده از سوی خانه معدن ایران، عملیات انفجار بهعنوان یکی از حلقههای حیاتی معدنکاری معرفی شده است. بر اساس این گزارش، عملیات انفجار حدود ۱۷ درصد از هزینههای مستقیم معدنکاری را به خود اختصاص میدهد و کیفیت آن بر بخشهای بارگیری و حمل نیز اثر مستقیم دارد؛ بخشهایی که در مجموع بیش از ۶۰ درصد هزینههای معدنکاری را تشکیل میدهند.
به گفته کارشناسان، هرگونه اختلال در تأمین مواد ناریه، فقط عملیات انفجار را متوقف نمیکند، بلکه کل چرخه استخراج، از خردایش سنگ تا بارگیری و حمل مواد معدنی را با کاهش راندمان و افزایش هزینه مواجه میسازد.
یکی از محورهای مهم مطرحشده در این نشست، رشد شدید قیمت مواد ناریه بود. بر اساس آمار ارائهشده، قیمت هر کیلوگرم آنفو از ۲۴۰ هزار ریال در فروردین ۱۴۰۴ به یک میلیون و ۹۰۰ هزار ریال در خرداد ۱۴۰۵ رسیده است؛ افزایشی که رشد ۶۹۲ درصدی را نشان میدهد.
همچنین قیمت آنفو نسبت به دیماه سال گذشته بیش از ۲۶۵ درصد افزایش داشته و به گفته کارشناسان، این جهش قیمتی موجب شده هزینه عملیات انفجار در معادن حدود ۲.۵ برابر شود.
خانه معدن ایران در بخش دیگری از گزارش خود، از اجرا نشدن مصوبات شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی انتقاد کرد. به گفته فعالان معدنی، طی چند مرحله افزایش قیمت مواد ناریه در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، تصمیمها بدون تشکیل کارگروه مشترک و بدون دریافت نظر بخش خصوصی اتخاذ شده است.
فعالان معدنی معتقدند این روند، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده و امکان برنامهریزی اقتصادی و عملیاتی را از بسیاری از معادن، بهویژه واحدهای کوچک و متوسط، گرفته است.
چالش دیگر مطرحشده در نشست، محدودیت تنوع و افت کیفیت برخی اقلام مصرفی مواد ناریه بود. خانه معدن ایران اعلام کرد کمبود اقلامی مانند امولایت، بوستر، پرایمر، نانل و رلههای تأخیری، طراحی انفجارهای معدنی را مختل کرده و موجب کاهش راندمان عملیات استخراج شده است.
همچنین گزارشهایی از خرابی رلههای تأخیری، قطع مدار انفجار، نقص در چاشنیها و افت کیفیت برخی مواد ناریه دریافت شده که علاوه بر افزایش هزینهها، ایمنی عملیات معدنی را نیز با تهدید جدی مواجه میکند.
به گفته کارشناسان، افزایش انفجارهای ناقص و پدیده «Misfire» باعث اتلاف زمان، افزایش مصرف سوخت، تحمیل هزینههای مجدد بارگیری و کاهش بهرهوری معادن شده است.
در پایان این نشست، برای عبور از شرایط فعلی، مجموعهای از راهکارهای کوتاهمدت و بلندمدت در زمینه تأمین، توزیع، قیمتگذاری و ارتقای کیفیت مواد ناریه ارائه شد و مقرر شد این پیشنهادها در دستور کار بررسیهای بعدی کمیته تخصصی معدن ستاد تسهیل قرار گیرد.
