این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور نسبت به ادامه محدودیت شدید برق واحدهای فولادی در مهرماه اعتراض کرده و خواستار مداخله فوری برای تأمین پایدار برق این صنعت شده است. طبق این نامه، محدودیت برق واحدهای فولادی در مهرماه به ۸۵ درصد رسیده؛ سطحی که برای نخستین بار در این مقطع از سال ادامه یافته و برنامه تولید بسیاری از شرکت‌ها را با اختلال مواجه کرده است.
انجمن فولاد تأکید کرده است که تداوم چنین محدودیتی در شرایطی رخ می‌دهد که بسته ۱۰بندی مورد تأکید رئیس‌جمهور برای جلوگیری از قطع برق صنایع هنوز به مرحله اجرا نرسیده است. از نگاه این انجمن، ادامه وضعیت فعلی می‌تواند نه‌تنها تولید فولاد، بلکه کل زنجیره تأمین این صنعت را تحت فشار قرار دهد و آثار آن به اشتغال، صادرات و درآمدهای ارزی کشور نیز منتقل شود.
صنعت فولاد یکی از مهم‌ترین بخش‌های صادرات غیرنفتی ایران است و محدودیت انرژی می‌تواند مستقیماً بر حجم تولید و صادرات شرکت‌ها اثر بگذارد. کاهش تولید در واحدهای بالادستی، به‌سرعت خوراک مورد نیاز حلقه‌های بعدی زنجیره را محدود می‌کند و در نتیجه اثر خاموشی تنها به یک کارخانه یا یک محصول محدود نمی‌ماند.
انجمن تولیدکنندگان فولاد در نامه خود اعلام کرده است که بیش از ۶۰ درصد برق مورد نیاز صنعت فولاد می‌تواند از طریق نیروگاه‌هایی تأمین شود که با سرمایه‌گذاری خود فولادسازان احداث شده‌اند. با این حال، شرکت‌های فولادی برای تأمین بخش باقی‌مانده نیاز خود به سهمیه شبکه سراسری متکی هستند و بخشی از برق مورد نیازشان را نیز با هزینه بالا از بورس انرژی خریداری کرده‌اند.
به گفته انجمن، واحدهای فولادی با اتکا به وعده تأمین سهمیه برق شبکه، برای خرید برق تکمیلی از بازار آزاد و برق سبز هزینه کرده‌اند، اما محدودیت‌های جدید باعث شده حتی این روش‌های تأمین نیز نتوانند تضمینی برای استمرار تولید ایجاد کنند. این وضعیت علاوه بر افزایش هزینه انرژی، قابلیت برنامه‌ریزی تولید را نیز کاهش داده است.
در همین چارچوب، انجمن فولاد پنج درخواست مشخص را از رئیس‌جمهور مطرح کرده است. نخستین درخواست، رفع فوری محدودیت ۸۵ درصدی و تأمین برق مورد نیاز واحدهای فولادی است. دومین مطالبه به تعیین یک برنامه زمانی مشخص و قابل اتکا برای محدودیت‌ها مربوط می‌شود تا شرکت‌ها بتوانند تولید، تعمیرات و تأمین مواد اولیه خود را بر اساس یک برنامه از پیش اعلام‌شده تنظیم کنند.
درخواست سوم، جلوگیری از ادامه محدودیت‌های شدید برق در ماه‌های پایانی سال و فراهم‌شدن امکان جبران تولید ازدست‌رفته است. چهارمین مطالبه نیز بر اعلام شفاف برنامه تأمین برق کل زنجیره فولاد، به‌ویژه واحدهایی که در ماه‌های گذشته بیشترین آسیب را دیده‌اند، تمرکز دارد.
پنجمین درخواست انجمن، بازنگری در تصمیمات مربوط به مدیریت ناترازی انرژی است؛ به‌گونه‌ای که سیاست‌های مدیریت بار به توقف یا کاهش شدید تولید، افت اشتغال و کاهش صادرات منجر نشود. انجمن فولاد معتقد است برنامه‌های مدیریت ناترازی باید با توجه به نقش اقتصادی و ارزی صنایع بزرگ طراحی شوند و بار محدودیت‌ها به شکلی قابل پیش‌بینی‌تر میان بخش‌های مختلف توزیع شود.
ادامه محدودیت برق در مهرماه از این جهت اهمیت دارد که صنایع معمولاً انتظار دارند پس از عبور از اوج مصرف تابستان، محدودیت‌های برق کاهش پیدا کند. باقی ماندن محدودیت ۸۵ درصدی در پاییز نشان می‌دهد ناترازی شبکه هنوز به سطحی رسیده که حتی خارج از دوره سنتی اوج مصرف نیز بر صنایع انرژی‌بر فشار وارد می‌کند.
این شرایط برای صنعت فولاد به معنای افزایش هزینه‌های ثابت به ازای هر تن محصول، کاهش بهره‌برداری از ظرفیت نصب‌شده و دشوارتر شدن ایفای تعهدات صادراتی است. کارخانه‌ای که با بخش کوچکی از ظرفیت خود فعالیت می‌کند همچنان باید بخش زیادی از هزینه‌های نیروی انسانی، نگهداری، تأمین مالی و زیرساخت را پرداخت کند؛ در نتیجه کاهش تولید می‌تواند به‌سرعت قیمت تمام‌شده محصول را افزایش دهد.
محدودیت شدید برق می‌تواند برنامه تعمیرات و بهره‌برداری واحدهای ذوب، احیا، نورد و دیگر حلقه‌های زنجیره را نیز مختل کند. بسیاری از این واحدها برای فعالیت اقتصادی به تولید پیوسته نیاز دارند و توقف‌های مکرر می‌تواند علاوه بر کاهش تولید، هزینه‌های راه‌اندازی مجدد و استهلاک تجهیزات را افزایش دهد.
انجمن تولیدکنندگان فولاد در پایان نامه خود بر حمایت عملی از تولید و صادرات تأکید کرده و خواستار تصمیم‌گیری فوری برای تأمین پایدار برق صنعت شده است. از نگاه این تشکل، بدون رفع محدودیت‌های فعلی و اجرای برنامه‌ای شفاف برای ماه‌های آینده، جبران بخشی از تولید ازدست‌رفته سال ۱۴۰۵ دشوار خواهد بود.
نامه اخیر انجمن فولاد بار دیگر نشان می‌دهد ناترازی برق از یک مسئله فصلی به یک چالش ساختاری برای صنایع بزرگ تبدیل شده است. رفع این مسئله تنها به افزایش ظرفیت نیروگاهی محدود نمی‌شود و نیازمند هماهنگی میان توسعه تولید برق، نیروگاه‌های خودتأمین صنایع، بازار برق و برنامه‌ریزی شفاف مدیریت بار است. تا زمانی که چنین چارچوبی شکل نگیرد، محدودیت‌های انرژی همچنان یکی از مهم‌ترین موانع افزایش تولید و صادرات صنعت فولاد باقی خواهد ماند.
