این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | تداوم فعالیت صنعت فولاد در خوزستان، با وجود نقش مهم آن در تولید و اشتغال، به مدیریت دقیق پیامدهای محیطزیستی وابسته است؛ چالشهایی مانند مصرف بالای آب، انتشار آلایندههای هوا و تولید پسماندهای صنعتی که توجه نهادهای نظارتی و کارشناسان را به خود جلب کرده است.
شرکت فولاد خوزستان بهعنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان فولاد کشور، سهم قابل توجهی در توسعه صنعتی، صادرات و اشتغالزایی در استان خوزستان دارد. با این حال، فعالیتهای این صنعت همانند بسیاری از واحدهای فولادسازی در جهان با پیامدهای محیطزیستی همراه است که مدیریت آنها به یکی از محورهای اصلی توسعه پایدار در این حوزه تبدیل شده است.
یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی این صنعت، انتشار آلایندههای هوا در فرآیندهای تولید فولاد است. مراحل مختلف تولید از جمله گندلهسازی، احیای مستقیم و ذوب فلزات میتواند موجب انتشار ذرات معلق، اکسیدهای گوگرد و نیتروژن، مونوکسید کربن و دیاکسید کربن شود؛ موضوعی که در شرایط وجود پدیده گردوغبار در خوزستان، حساسیت بیشتری پیدا میکند.
علاوه بر این، جابهجایی و ذخیره مواد اولیه مانند سنگآهن و گندله نیز میتواند منبع انتشار ذرات ریز در محیط باشد؛ ذراتی که در صورت کنترل نشدن، ممکن است بر سلامت کارکنان و ساکنان مناطق پیرامونی تأثیر بگذارد.
همچنین مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با اشاره به اقدامات اصلاحی در این مجموعه صنعتی گفت: روند اجرای پروژههای زیستمحیطی در فولاد خوزستان آغاز شده و بخشی از مشکلات گذشته که نیازمند تغییرات ساختاری بوده، در حال برطرف شدن است.
محمدجواد اشرفی با تأکید بر اهمیت نظارتهای مستمر محیطزیستی گفت: اجرای الزامات قانونی و همکاری صنایع با نهادهای نظارتی میتواند به تسریع در اجرای پروژههای کاهش آلایندگی و بهبود شاخصهای محیطزیستی کمک کند.
از سوی دیگر، مدیرعامل شرکت فولاد خوزستان نیز با اشاره به جایگاه این مجموعه در صنعت کشور گفت: در کنار توسعه تولید و ارتقای کیفیت محصولات، توجه به الزامات محیطزیستی بهعنوان یکی از اولویتهای اصلی شرکت دنبال میشود.
امین ابراهیمی گفت: از سال ۱۴۰۰ با تشکیل کمیته محیط زیست در این شرکت، برنامهریزی برای اجرای پروژههای زیستمحیطی بهصورت مستمر در دستور کار قرار گرفته و دهها نشست تخصصی برای پیگیری این برنامهها برگزار شده است.
او گفت: اجرای طرحهای تصفیه و بازچرخانی پساب، استفاده از سیستمهای غبارگیر، توسعه فضای سبز صنعتی و بازیافت بخش قابل توجهی از پسماندهای تولیدی از جمله اقداماتی است که برای کاهش اثرات محیطزیستی در این مجموعه انجام شده است.
در کنار موضوع آلودگی هوا، مصرف آب نیز از دیگر چالشهای مهم این صنعت به شمار میرود. تولید فولاد صنعتی آببر است و در شرایطی که خوزستان در سالهای اخیر با تنش آبی و کاهش منابع آبی مواجه بوده، مدیریت مصرف آب در صنایع بزرگ اهمیتی دوچندان پیدا کرده است.
آب در بخشهایی مانند خنککاری تجهیزات، تولید بخار و شستوشوی مواد مورد استفاده قرار میگیرد و هرچند سیستمهای بازچرخانی میتوانند مصرف آب را کاهش دهند، اما محدودیت منابع آبی منطقه همچنان یکی از دغدغههای اصلی محسوب میشود.
از سوی دیگر، صنعت فولاد به دلیل مصرف انرژی بالا از منابع مهم انتشار گازهای گلخانهای نیز به شمار میرود. در شرایطی که بسیاری از کشورها به سمت کاهش انتشار کربن حرکت میکنند، کاهش شدت انتشار گازهای گلخانهای به یکی از چالشهای راهبردی صنایع فولادی تبدیل شده است.
مدیریت پسماندهای صنعتی نیز از دیگر موضوعات مهم در این حوزه است. فرآیند تولید فولاد انواع پسماند از جمله سرباره، غبار کورهها و لجنهای صنعتی تولید میکند که در صورت مدیریت نامناسب میتواند موجب آلودگی خاک و منابع آب شود؛ هرچند بخشی از این مواد قابلیت استفاده مجدد در صنایع ساختمانی و راهسازی را دارند.
کارشناسان معتقدند آینده صنعت فولاد در خوزستان به میزان موفقیت آن در تلفیق توسعه صنعتی با حفاظت از محیطزیست وابسته است؛ رویکردی که میتواند علاوه بر حفظ تولید و اشتغال، از منابع طبیعی و کیفیت زندگی در منطقه نیز صیانت کند.
