این مقاله را به اشتراک بگذارید
تریبون معدن | بازار زغال‌سنگ حرارتی دریابرد آسیا در مسیر کاهش تدریجی عرضه و تقاضا قرار گرفته و سیاست اندونزی برای محدود کردن تولید، به یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر آینده این بازار تبدیل شده است. تحلیلگران معتقدند کاهش هم‌زمان تولید اندونزی، تعدیل تقاضای چین و هند و افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند در بلندمدت بازار را به سمت ثبات نسبی قیمت‌ها هدایت کند.
آسیا در سال‌های اخیر نزدیک به ۹۰ درصد تجارت دریابرد زغال‌سنگ حرارتی جهان را به خود اختصاص داده است. براساس داده‌های مؤسسه کپلر، واردات دریابرد زغال‌سنگ حرارتی این منطقه در سال ۲۰۲۴ به رکورد ۸۹۸.۲ میلیون تن رسید، اما در سال ۲۰۲۵ به ۸۵۶.۳ میلیون تن کاهش یافت و برآوردها نشان می‌دهد این روند نزولی در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه پیدا کند.
اندونزی به‌عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده زغال‌سنگ جهان، نقش تعیین‌کننده‌ای در سمت عرضه دارد. تولید زغال‌سنگ این کشور در سال ۲۰۲۵ به حدود ۷۹۰ میلیون تن رسید، اما دولت برای سال ۲۰۲۶ کاهش تولید را در دستور کار قرار داده است. برآورد غالب فعالان بازار از افت حدود ۶۰ میلیون تنی تولید حکایت دارد و برخی فعالان صنعت نیز از احتمال محدود شدن تولید سالانه به حدود ۷۰۰ میلیون تن سخن گفته‌اند.
در کنار محدودیت تولید، افزایش مصرف داخلی زغال‌سنگ در اندونزی نیز می‌تواند حجم کمتری برای صادرات باقی بگذارد. این کشور بزرگ‌ترین تولیدکننده نیکل جهان است و هم‌زمان ظرفیت تولید فلزاتی مانند آلومینیوم را افزایش می‌دهد؛ صنایعی که برای فرآوری مواد معدنی به انرژی زیادی نیاز دارند و بخش قابل‌توجهی از این انرژی از زغال‌سنگ تأمین می‌شود. داده‌های ارائه‌شده در گزارش نشان می‌دهد فروش زغال‌سنگ به مصرف‌کنندگان داخلی اندونزی بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ با نرخ رشد مرکب سالانه ۱۱.۱ درصد افزایش یافته و اکنون حدود ۳۱ درصد از کل تقاضای زغال‌سنگ این کشور را تشکیل می‌دهد.
چشم‌انداز افزایش عرضه در سایر کشورهای صادرکننده نیز محدود ارزیابی می‌شود. در استرالیا، دشواری دریافت مجوزهای جدید و کمبود سرمایه سرعت توسعه ظرفیت تولید را کاهش داده و در آفریقای جنوبی نیز محدودیت‌های شبکه ریلی بر توان صادراتی صنعت زغال‌سنگ فشار وارد کرده است. این عوامل احتمال رشد قابل‌توجه عرضه دریابرد زغال‌سنگ حرارتی در سال‌های آینده را کاهش می‌دهند.
در سمت تقاضا، چین همچنان مهم‌ترین بازیگر بازار محسوب می‌شود. واردات زغال‌سنگ این کشور در نیمه نخست سال کاهش یافت، اما پس از افت تولید داخلی ناشی از تشدید بازرسی‌های ایمنی، دوباره افزایش پیدا کرد. با این حال، توسعه ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر و احتمال بازگشت تولید داخلی می‌تواند در بلندمدت نیاز چین به واردات دریابرد را محدود کند.
هند نیز ممکن است با افزایش تولید داخلی، واردات زغال‌سنگ مورد استفاده در نیروگاه‌ها را کاهش دهد؛ هرچند تقاضای صنایع انرژی‌بر این کشور، از جمله صنعت سیمان، می‌تواند همچنان بخشی از بازار وارداتی را حفظ کند. در ژاپن و کره‌جنوبی نیز انتظار می‌رود با بازنشستگی تدریجی نیروگاه‌های زغال‌سنگ و جایگزینی بخشی از ظرفیت آنها با انرژی‌های تجدیدپذیر و گاز طبیعی مایع، واردات در بلندمدت کاهش یابد.
رشد تقاضا در بازارهای کوچک‌تر آسیایی مانند ویتنام، فیلیپین و بنگلادش نیز احتمالا برای جبران کاهش مصرف چهار واردکننده بزرگ منطقه کافی نخواهد بود. دیدگاه غالب فعالان صنعت این است که عرضه زغال‌سنگ حرارتی دریابرد با شیبی محدود کاهش می‌یابد و ممکن است سرعت کاهش عرضه اندکی بیشتر از افت تقاضا باشد.
در چنین شرایطی، قیمت زغال‌سنگ حرارتی دریابرد می‌تواند در بلندمدت از ثبات نسبی برخوردار باشد، هرچند رویدادهایی مانند اختلال در تولید معادن، شرایط نامساعد جوی و تغییر سیاست‌های تولیدی کشورهای بزرگ همچنان قابلیت ایجاد نوسانات کوتاه‌مدت را دارند. نقش اندونزی در مدیریت تولید و صادرات، روند مصرف داخلی این کشور، سیاست‌های چین و هند و سرعت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر از مهم‌ترین متغیرهایی خواهند بود که مسیر آینده بازار زغال‌سنگ آسیا را تعیین می‌کنند.
